Trupi fillon të shfrytëzojë rezervat e energjisë, ndryshon mënyrën e djegies së yndyrës dhe përshtatet me mungesën e ushqimit. Por pas premtimeve për rigjenerim qelizor fshihen edhe rreziqe që nuk duhen nënvlerësuar, sidomos për disa kategori njerëzish
Agjërimi me ndërprerje është kthyer në një nga praktikat më të diskutuara të ushqyerjes. Ndërsa disa njerëz kufizojnë ushqimin për 12 apo 16 orë, të tjerë zgjedhin variante më ekstreme, duke qëndruar plot 36 orë pa ngrënë.
Në rrjetet sociale qarkullojnë video që pretendojnë se një periudhë e tillë aktivizon mekanizma të fuqishëm të djegies së yndyrës, ripërtëritjes së qelizave dhe pastrimit të organizmit.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ndryshimet metabolike janë shumë më komplekse dhe se agjërimi i gjatë nuk është domosdoshmërisht më i dobishëm.
Sipas Johns Hopkins Medicine, agjërimi për 24, 36 apo më shumë orë mund të paraqesë rreziqe dhe nuk duhet konsideruar automatikisht më i shëndetshëm se format më të shkurtra.
Çfarë ndodh në organizëm gjatë 36 orëve pa ushqim?
Proceset metabolike ndryshojnë gradualisht, por shpejtësia e tyre varet nga ushqimi i mëparshëm, aktiviteti fizik, rezervat energjetike dhe gjendja shëndetësore.
– Pas 4–8 orësh: Organizmi vazhdon tretjen dhe përthithjen e lëndëve ushqyese. Insulina zakonisht fillon të bjerë ndërsa kalon koha nga vakti i fundit.
– Pas 8–12 orësh: Mëlçia shfrytëzon rezervat e glikogjenit për të ruajtur nivelin e glukozës në gjak. Përdorimi i yndyrës për energji mund të rritet gradualisht.
– Pas 12–16 orësh: Te disa persona rritet prodhimi i trupave ketonikë, por kjo nuk do të thotë se të gjithë hyjnë në ketozë në të njëjtën kohë.
– Pas 16–24 orësh: Rezervat e glikogjenit vazhdojnë të pakësohen dhe organizmi mbështetet gjithnjë e më shumë në yndyrë për energji.
– Pas 24–36 orësh: Ndryshimet në përdorimin e glukozës, yndyrës dhe ketoneve bëhen më të theksuara. Mund të shfaqen uri, lodhje, dhimbje koke ose vështirësi në përqendrim.
Këto janë faza orientuese, jo një orar biologjik i pandryshueshëm.
Autofagjia: A pastrohen vërtet qelizat pas 16 orësh?
Një nga pretendimet më të përhapura është se pas 16 orësh pa ushqim aktivizohet autofagjia, procesi përmes të cilit qelizat zbërthejnë dhe riciklojnë përbërësit e dëmtuar.
Autofagjia është proces natyror që zhvillohet vazhdimisht në organizëm dhe mund të ndikohet nga mungesa e lëndëve ushqyese.
Megjithatë, ende nuk është përcaktuar saktësisht pas sa orësh agjërimi rritet ndjeshëm autofagjia te njerëzit.
Një përmbledhje shkencore e botuar në Biochemical Society Transactions thekson se mungojnë prova përfundimtare për kohën dhe shkallën e aktivizimit të autofagjisë gjatë agjërimit të zgjatur.
Prandaj, pretendimi se organizmi arrin një fazë të pastrimit të thellë pikërisht pas 36 orësh nuk mbështetet nga prova të mjaftueshme shkencore.
Ana tjetër e agjërimit: Çfarë rrezikoni?
Qëndrimi për një kohë të gjatë pa ushqim mund të shkaktojë disa shqetësime, veçanërisht te personat e ndjeshëm.
Ndër pasojat e mundshme përfshihen:
- Marramendja, dobësia dhe lodhja.
- Dhimbja e kokës dhe nervozizmi.
- Ulja e tensionit të gjakut dhe dehidratimi.
- Vështirësitë në përqendrim.
- Hipoglikemia, sidomos te personat që përdorin barna për diabetin.
- Çrregullimet e elektroliteve në rrethana të caktuara.
Agjërimi i përsëritur, nëse nuk sigurohet marrje e mjaftueshme e proteinave dhe energjisë, mund të kontribuojë edhe në humbjen e masës muskulore.
Sipas një përmbledhjeje të botuar në JAMA Network, dobësia, dehidratimi, dhimbja e kokës dhe vështirësitë në përqendrim janë ndër efektet e mundshme të agjërimit.
Kush duhet ta shmangë agjërimin 36-orësh?
Kujdes i veçantë kërkohet për gratë shtatzëna ose që ushqejnë me gji, fëmijët, adoleshentët, personat me çrregullime të të ngrënit dhe të moshuarit e brishtë.
Personat me diabet, veçanërisht ata që përdorin insulinë apo barna që mund të shkaktojnë hipoglikemi, nuk duhet ta provojnë pa mbikëqyrje mjekësore.
Edhe personat me sëmundje kronike të veshkave, probleme të tjera serioze shëndetësore ose që marrin barna me ushqim duhet të konsultohen paraprakisht me mjekun.
A ia vlen të qëndroni 36 orë pa ngrënë?
Agjërimi me ndërprerje mund të ndihmojë disa persona të kontrollojnë peshën dhe marrjen e kalorive, por studimet nuk tregojnë vazhdimisht se është më efikas sesa një regjim i balancuar me kufizim të ngjashëm kalorik.
Dietitians Australia
Për shumicën e njerëzve, ushqyerja cilësore, aktiviteti fizik dhe gjumi i rregullt mbeten zgjedhje më të qëndrueshme.
Mesazhi kryesor është i qartë: Fakti që organizmi mund të qëndrojë 36 orë pa ushqim nuk do të thotë se një praktikë e tillë është e nevojshme apo e dobishme për të gjithë. /Telegrafi/
