Një vit më parë ndodhi shpërthimi në kanalin Ibër-Lepenc, i cili nga institucionet e Kosovës u vlerësua si akt terrorist dhe i orkestruar nga Serbia.
Ende nuk është ngritur ndonjë aktakuzë, e as nuk ka hetime të përfunduara, thonë ekspertë ligjorë për shpërthimin e mbrëmjes së 29 nëntorit të vitit të kaluar në kanalin e Varagës të Zubin Potokut.
Prokuroria Speciale nuk ka treguar për KosovaPress se në cilën fazën ndodhen hetimet, duke potencuar vetëm se “Prokurori kompetent është duke i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore, brenda afateve të arsyeshme ligjore”.
Pas këtij incidenti, ishte bërë e ditur se për hetimin e këtij rasti janë përfshirë edhe Byroja Federale e Hetimeve (FBI).
Për shpërthimin në Ibër-Lepenc janë arrestuar dhjetëra persona, e janë sekuestruar armë e eksplozivë.
Megjithatë, Ehat Miftaraj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) thotë se aktualisht në paraburgim janë vetëm Dragisha dhe Jovan Viçentijeviq, të cilët janë vëllezër.
“Si IKD e kemi thënë vazhdimisht, çka është me rëndësi është që hetimet nga ana e Prokurorisë për këtë rast të bëhen në mënyrë profesionale, me dëshmi konkrete, në mënyrë që procesi gjyqësor ose aktakuza nëse ngrihet, aktgjykimi nëse merret, thjesht do të thotë ta fitojnë besimin te publiku, por edhe te partnerët tanë ndërkombëtarë. E dimë që për këtë rast ka pasur reagime si nga Ambasada amerikane në Prishtinë, si ambasada në Beograd, të cilat kanë kërkuar qartësi dhe hetime të pavarura. Kështu që, në bazë të Kodit të Procedurës Penale, në bazë të Kodit Penal të Kosovës, së paku do të thotë, janë dy vjet kohë për hetime nga ana e Prokurorisë. Ka kaluar vetëm një vit, por me vetë faktin që kemi në paraburgim dy veta, do të duhej që Prokuroria ta trajtojë këtë rast me më shumë efikasitet, në mënyrë që të zbardhet i plotë ky rasti sa më shpejt që është e mundur”, tha Miftaraj.
KosovaPress ka pyetur Ndërmarrjen Publike “Ibër Lepenc” se a ka ndonjë raport përfundimtar për dëmin e shkaktuar nga ky sulm terrorist, por nuk ka pranuar përgjigje deri në publikimin e këtij artikulli.
Disa ditë pas sulmit, gjatë vizitës së kryeministrit në detyrë Albin Kurti dhe ministres në detyrë të Ekonomisë, Artane Rizvanolli në këtë ndërmarrje, kjo e fundit kishte thënë se dëmi i shkaktuar është rreth 400 mijë euro.
“Dëmi i synuar që do të ndodhte sikur të arrihej ndërprerja e furnizimit, siç ka qenë e planifikuar, do të ishte rreth 2.5 milionë euro vetëm në importin e energjisë elektrike, e të mos flasim për paralizimin e aktivitetit ekonomik, të ngrohjes së qytetarëve, furnizimit me ujë dhe shumë shërbime të tjera…Ne e kemi bërë një analizë të përafërt. Dëmi, riparimi dhe renovimi do të na kushtojë diku rreth 400 mijë euro, por kjo do të bëhet në bashkëpunim me Bankën Botërore”, kishte thënë Rizvanolli.
Avokati Arbër Jashari thotë se sulmi në Ibër-Lepenc i ka të gjitha tiparet e një akti terrorist.
“Deri më tash nuk kemi një aktakuzë, domethënë nuk ka hetime të përfunduara sa i përket këtij rasti dhe është zbardhur shumë pak apo hiç lidhur me kryerësit potencialë të këtyre veprave penale. Sa i përket motivit, ai edhe mund të presupozohet, dhe të dihet njëfarë forme, se ideja e këtij sulmi ka qenë që të shkaktojë e të ngjallë panik te popullata, në përgjithësi te shtetasit e Republikës së Kosovës dhe të krijojë ndjenjën e pasigurisë, gjë që është tipike e sulmeve terroriste. Por, deri më tash nuk ka pasur hetime të përfunduara. Hetimet janë në zhvillim e sipër dhe informatat më të mëdha rreth kësaj çështjeje, pothuajse kanë munguar. Mbase Prokuroria Speciale do të duhet të jep disa informata bazike, të cilat edhe nuk mund, të cilat nuk do t’i kishin cenuar hetimet, thjesht vetëm rreth veprimeve që janë ndërmarrë, dhe nëse ka pasur diçka konkrete lidhur me kryesit e veprës penale, motivin e kryerjes dhe rrethana të tjera, të cilat janë të nevojshme dhe të domosdoshme që të dihen për këtë çështje”, tha ai.
Kanali Ibër-Lepenc furnizon me ujë, nga Liqeni i Ujmanit, disa qytete të Kosovës dhe Korporatën Energjetike të Kosovës.
Pas sulmit terrorist, ndërmarrja publike Ibër-Lepenc, ndërpreu ujin për disa orë për termocentralet.
Ndërprerje të ujit ka pasur edhe në Mitrovicë, Skenderaj, Vushtrri, Drenas, Fushë-Kosovë dhe Obiliq.
Uji arriti në termocentrale vetëm pas mobilizimit dhe ndërhyrjes së shpejtë për sanimin e dëmeve në kanalin e Ibër-Lepencit.
