Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Vjosa Osmani, ka deklaruar se dhuna ndaj grave fillon shumë më herët se momenti i vrasjes, përmes kontrollit, kërcënimeve, fyerjeve dhe normalizimit të dhunës nga shoqëria. Në seancën e jashtëzakonshme të Kuvendit të Kosovës, pas vrasjes së Arlinda Zekajt, ajo tha se letra e lënë nga viktima duhet të shërbejë si thirrje për reflektim shoqëror dhe institucional.
Osmani theksoi se vrasja e një gruaje nuk duhet të shihet si një akt i izoluar, pasi në shumë raste ajo vjen pas një procesi dhune që nis shumë më herët dhe që mund të shoqërohet me kërcënime, kontroll dhe cenim të vazhdueshëm të dinjitetit të viktimës.
Duke iu referuar letrës së Arlinda Zekajt, deputetja tha se shoqëria duhet të reflektojë për mënyrën se si i trajton rastet e dhunës ndaj grave dhe për reagimin ndaj sjelljeve që mund të paralajmërojnë rrezik.
“Letra e Arlindës duhet të shndërrohet në testament për këtë shoqëri, ajo na e dëshmon për të satën herë radhazi se dhuna nuk fillon në ditën kur një grua vritet. Ajo fillon shumë më herët, fillon kur një burrë mendon se mund t’ia kontrollojë jetën një gruaje, kur refuzimin e saj e përjeton si fyerje, kur largimin e saj e sheh si sfidë ndaj autoritetit të vet”, deklaroi Osmani.
Ajo kritikoi gjithashtu mendësinë që, sipas saj, i shtyn disa persona ta konsiderojnë veten me të drejtë për të vendosur për jetën e grave, ndërsa dhuna ndaj tyre shpesh relativizohet ose fshihet pas dyerve të shtëpisë.
Osmani tha se përgjegjësia nuk lidhet vetëm me personin që ushtron dhunë, por edhe me qëndrimet shoqërore që e justifikojnë atë dhe me mungesën e reagimit ndaj sjelljeve kërcënuese.
Osmani paralajmëron për normalizimin e gjuhës së urrejtjes ndaj grave
Gjatë fjalimit në Kuvend, Osmani u ndal edhe te rreziku i normalizimit të gjuhës së urrejtjes, fyerjeve dhe sulmeve ndaj grave, duke theksuar se mungesa e pasojave mund të krijojë një klimë ku dhuna përshkallëzohet.
Sipas saj, kur kërcënimet dhe poshtërimi nuk trajtohen me seriozitet, ato rrezikojnë të perceptohen si sjellje të zakonshme, duke e bërë edhe më të vështirë identifikimin dhe parandalimin e rasteve të rënda të dhunës.
“Vrasja është akti i fundit, ajo nuk fillon gjithmonë me një goditje, as me sëpatë, e as me plumb, fillon me një fjalë që të poshtëron, me një kërcënim që relativizohet, me një fyerje që duartrokitet dhe me një sulm publik që shndërrohet në argëtim për turmën”, tha Osmani.
Ajo theksoi se përsëritja e gjuhës së urrejtjes ndaj grave, pa reagim dhe pa pasoja, mund të krijojë një mjedis ku cenimi i dinjitetit të tyre nuk shkakton më reagimin e duhur shoqëror.
“Kur gjuha e urrejtjes ndaj grave përsëritet pa pasoja, ajo pushon së perceptuari si alarm dhe fillon të trajtohet si diçka e zakonshme, kështu ndërtohet, pak nga pak, një klimë ku poshtërimi i gruas nuk shkakton më indinjatë, ku cenimi i dinjitetit të saj nuk konsiderohet më shkelje, dhe ku agresori mëson se mund të shkojë edhe më tej. Deri në vrasje”, deklaroi ajo.
Deputetja e LDK-së nënvizoi se dhuna ndaj grave nuk duhet të relativizohet, të justifikohet apo të trajtohet si çështje private, pasi pasojat mund të jenë të rënda për jetën dhe sigurinë e tyre.
“Dhe bëhet edhe më e rrezikshme kur kjo mendësi nuk has në kundërshtimin e prerë nga shoqëria, por justifikohet, relativizohet, fshihet pas dyerve të shtëpisë apo trajtohet si çështje private”, u shpreh Osmani.
