Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka vendosur një tarifë prej 50% për një gamë të gjerë mallrash të importuara nga Kanadaja, duke e cilësuar këtë si përgjigje ndaj asaj që ai e quan “trajtim të pabarabartë” të produkteve amerikane, përfshirë automjetet, produktet e qumështit dhe pijet alkoolike.
Ndër mallrat që do të preken nga tarifat e reja janë artikuj të konsumit të përditshëm, si vera dhe shkopinjtë e hokejit, si dhe produkte industriale, përfshirë çimenton. Megjithatë, disa eksporte strategjike kanadeze do të përjashtohen nga masat, si energjia, potasi, mineralet kritike dhe peshku.
Shtëpia e Bardhë njoftoi se tarifat do të hyjnë në fuqi brenda 30 ditësh, duke shënuar një përshkallëzim të ndjeshëm të tensioneve tregtare mes dy vendeve fqinje.
Kryeministri kanadez, Mark Carney, reagoi duke deklaruar se Kanadaja është e gatshme të “intensifikojë” bisedimet tregtare me SHBA-në gjatë javëve në vijim.
Tarifat e reja do të zbatohen për të gjitha mallrat e mbuluara, pavarësisht nëse ato përfshihen apo jo në Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë mes SHBA-së, Kanadasë dhe Meksikës (USMCA).
“Ky është veprimi i fundit në një seri masash të njëanshme tregtare nga SHBA-ja, të cilat kanë nisur me vendosjen e tarifave në kundërshtim me Marrëveshjen Kanada-SHBA-Meksikë”, shkroi Carney në një reagim në rrjetin social X.
Ai përmendi gjithashtu edhe “kërcënimet ndaj sovranitetit kanadez”, duke iu referuar deklaratave të mëhershme të Trump se Kanadaja duhet të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së.
Masat e reja shtohen mbi tarifat ekzistuese. Aktualisht, SHBA-ja aplikon tarifa nga 15% deri në 50% për çelikun, aluminin dhe bakrin kanadez, si dhe një tarifë prej 35% për drurin e butë dhe 25% për pjesët jo-amerikane të automjeteve.
Nga ana tjetër, Kanadaja ka vendosur kundërtarifa prej 25% për importe të caktuara amerikane të çelikut, aluminit dhe automjeteve.
Njoftimi i Trump vjen pak ditë pasi ai kërcënoi Kanadanë me tarifa për shkak të tymit nga zjarret masive që është përhapur në disa qytete amerikane. Megjithatë, zjarret nuk përmenden në urdhrat ekzekutivë të firmosur prej tij.
Në dokumentet zyrtare, administrata amerikane argumenton se mosmarrëveshjet lidhen me sektorin e automobilave, produktet e qumështit dhe pijet alkoolike, duke lënë të kuptohet se negociatat tregtare mes dy vendeve kanë hyrë në një fazë të vështirë.
Trump akuzon Kanadanë se vendos taksa ndaj automjeteve dhe pjesëve amerikane që nuk mbulohen nga USMCA, duke e cilësuar këtë praktikë diskriminuese dhe të padrejtë.
Një tjetër pikë mosmarrëveshjeje mbetet sistemi kanadez i menaxhimit të furnizimit për produktet e qumështit, i cili kufizon importet dhe vendos tarifa që mund të arrijnë deri në 300% për produktet që tejkalojnë kuotat e lejuara.
Po ashtu, administrata Trump ka kritikuar bojkotin e vazhdueshëm të pijeve alkoolike amerikane nga shumica e provincave kanadeze. Autoritetet kanadeze kanë deklaruar se ky bojkot do të hiqet vetëm nëse SHBA-ja eliminon tarifat ndaj sektorëve kryesorë të ekonomisë kanadeze, si metalet dhe industria automobilistike.
Negociatorët kanadezë kanë kërkuar arritjen e një marrëveshjeje që do të reduktonte të paktën një pjesë të tarifave aktuale amerikane, ndërsa BBC raportoi se ka kontaktuar si Shtëpinë e Bardhë ashtu edhe qeverinë kanadeze për koment.
Më herët gjatë këtij viti, SHBA-ja vendosi të mos rinovojë Marrëveshjen USMCA në formën aktuale. Ndërsa Kanadaja dhe Meksika kërkuan vazhdimin e saj, administrata Trump synon ndryshime të reja në marrëveshjen e negociuar gjatë mandatit të tij të parë.
Në shkurt, Gjykata Supreme e SHBA-së rrëzoi tarifat gjithëpërfshirëse të vendosura nga Trump sipas Aktit Ndërkombëtar të Fuqive Ekonomike të Emergjencës të vitit 1977, duke vendosur se presidenti kishte tejkaluar kompetencat e tij.
Si përgjigje, Shtëpia e Bardhë deklaroi se do të përdorte mekanizma të tjerë ligjorë për vendosjen e tarifave. Masat e fundit janë miratuar në bazë të Seksionit 338 të Aktit të Tarifave të vitit 1930, i cili trajton rastet e diskriminimit tregtar ./rtsh.al/
