Kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, është zotuar të çojë deri në fund reformën e kontestuar të Gjykatës Kushtetuese, duke theksuar se “në çështje të caktuara, nuk mund të ketë kompromis”.
Në një fjalim televiziv të shtunën në mbrëmje, Tusk mbrojti riorganizimin e gjykatës, pavarësisht protestave dhe ndërhyrjes së policisë së trazirave për të siguruar ndërtesën e saj.
Ai argumentoi se reforma është e domosdoshme për të rikthyer funksionimin e një institucioni të paralizuar nga mosmarrëveshjet politike prej më shumë se një dekade.
Gjykata ka qenë në qendër të përplasjeve për sundimin e ligjit mes Bashkimit Evropian dhe partisë së djathtë Ligj dhe Drejtësi (PiS), gjatë tetë viteve të qeverisjes së kësaj të fundit.
Që nga rikthimi në pushtet në vitin 2023, Tusk është përpjekur të zhbëjë ndryshimet gjyqësore të ndërmarra nga PiS, por përpjekjet e tij janë penguar nga presidentët e lidhur me opozitën, të cilët kanë kompetenca të gjera vetoje. Në fillim të këtij viti, presidenti Karol Nawrocki refuzoi të betonte pesë gjyqtarë të zgjedhur nga parlamenti.
Tensionet u përshkallëzuan të premten, kur një grup gjyqtarësh të mbështetur nga qeveria ndërmorën hapa për të marrë kontrollin procedural të gjykatës, duke pezulluar kryetarin dhe zëvendëskryetarin e saj, të emëruar nga PiS. Ky veprim shkaktoi protesta në rrugë.
Duke mbrojtur vendimin, Tusk deklaroi se “nuk kishte kurrë dyshim se gjykata në formën e imponuar nga PiS nuk ishte një gjykatë e vërtetë”, duke iu referuar vendimeve të gjykatave evropiane.
Ai e krahasoi reagimin e opozitës me “një hajdut që i rrëmben çantën një gruaje të moshuar, ikën me vrap dhe, kur kapet, bërtet se i nënshtrohet dhunës”.
Tusk akuzoi gjithashtu disa organizata dhe politikanë për përpjekje për të dëmtuar demokracinë dhe sundimin e ligjit në Poloni. “Nuk është rastësi që ata gjejnë mbështetje midis forcave pro-ruse në nivel global”, tha ai, sipas Guardian.
Kryeministri përmendi edhe ish-presidentin rus Dmitry Medvedev, i cili kishte mbështetur protestat kundër reformës, duke akuzuar Varshavën për “një grusht shteti kushtetues” dhe “ndjekje të konservatorëve”. “Dhe gjithçka është e qartë”, tha Tusk.
Ai kritikoi presidentin Nawrocki për pjesëmarrjen në protestat e së premtes dhe ndërhyrjen në ambientet e gjykatës. “Në një shtet demokratik, asnjë politikan nuk mund të hyjë në një gjykatë për të lëshuar urdhra ose për të frikësuar gjyqtarët – madje as presidentin”, deklaroi ai.
“Ne polakët kemi pasur shumë sukses në ndërtimin e një shteti të fortë për t’u dorëzuar tani”, shtoi Tusk, duke theksuar se qeveria ka përgjegjësinë të garantojë sigurinë dhe kushtet për funksionimin e gjykatës. “Dhe unë kam ndërmend ta përmbush këtë detyrë”, përfundoi ai.
Ndërkohë, të shtunën, Komisioni Evropian i kërkoi presidentit Nawrocki të miratojë gjyqtarët e rinj të zgjedhur nga parlamenti, në mënyrë që Gjykata Kushtetuese të funksionojë në përputhje me kushtetutën polake dhe legjislacionin e Bashkimit Evropian.
