Bashkimi Evropian tha se nuk komenton njoftimet apo planet, kur u pyet lidhur me nismën për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara të Kosovës, por një zëdhënës i bllokut tha se Brukseli do të vazhdojë mbështetjen për gjykatën me seli në Hagë.
Zëdhënësi i BE-së, Christian Wigand, përsëriti qëndrimin e bllokut evropian për mbështetjen për gjykatën dhe shtoi se Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar – që njihen si Gjykata Speciale – janë institucione të pavarura të drejtësisë që janë formuar nga Kuvendi i Kosovës më 2015.
“Puna e tyre është e rëndësishme për të siguruar llogaridhënie, për t’u dhënë drejtësi viktimave dhe familjeve të tyre nga të gjitha komunitetet e Kosovës. Dhe, siç kam theksuar edhe më parë këtu, personat e dënuar me aktgjykimin e shkallës së parë, natyrisht, kanë të drejtë të apelojnë. Aktgjykimi do të shqyrtohet nga gjyqtarë të pavarur të apelit, në një panel të veçantë të apelit të Dhomave të Specializuara. Por, mbështetja jonë për Dhomat është e qëndrueshme dhe do të vazhdojë”, tha ai.
Gjykata Speciale financohet nga Bashkimi Evropian, por edhe nga shtetet e treta kontribuuese, ku bëjnë pjesë Shtetet e Bashkuara, Kanadaja, Norvegjia, Zvicra dhe Turqia.
Një ditë më parë, Partia Demokratike e Kosovës dorëzoi në Kuvendin e Kosovës një projektligj për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara.
PDK-ja tha se nisma vjen pas protestave të ditëve të fundit kundër aktgjykimit ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).
Më 16 shtator, ish-eprorët e UÇK-së, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi u shpallën fajtorë për katër akuza për krime lufte. Të katërt, marrë së bashku, janë dënuar me 81 vjet burgim.
PDK-ja ka thënë se ndryshimet e propozuara në ligj nuk nënkuptojnë zhbërjen e Gjykatës Speciale në Hagë.
Në dokumentin që e ka parë Radio Evropa e Lirë, kërkohet ndër të tjera, që dënimet më të larta që mund të shqiptohen të jenë 15 vjet burgim dhe që të dënuarit të mund të jenë subjekt i faljes presidenciale.
Nisma ka gjetur përkrahjen e partisë politike, Aleanca, ndërkaq Lëvizja Vetëvendosje, ka thënë se do ta shqyrtojë kërkesën e PDK-së në aspektin juridik, përfshirë edhe përputhshmërinë e tij me kornizën ligjore në fuqi dhe “efektet që një ndërhyrje e tillë eventualisht mund të ketë në këtë fazë të procedurave pranë Dhomave të Specializuara”.
Teksa nisma e PDK-së u dorëzua në Kuvend, në Kosovë çdo natë po mbahen protesta kundër vendimit të Speciales që nga akgjykimi i 16 shtatorit, ndërkaq është paralajmëruar edhe një marsh më 1 tetor nga platforma Liria ka Emër. Kjo platformë tha po ashtu se do të iniciohet edhe një peticion qytetarë, që do të dërgohet simbolikisht në Bruksel, Strasburg e Hagë.
Ndryshe, më 2015 deputetët e Kosovës votuan për të bërë ndryshimet kushtetuese që mundësuan krijimin e Gjykatës Speciale.
Kjo gjykatë është brenda sistemit ligjor të Kosovës, por funksionon në Hagë me gjykatës dhe prokurorë ndërkombëtarë.
Ajo heton krimet që pretendohet se janë kryer nga ish-pjesëtarët e UÇK-së nga janari i vitit 1998 deri në dhjetor të vitit 1999.
Deri më tani, gjykata ka shqiptuar disa aktgjykime dënuese për krime lufte dhe për raste të pengimit të drejtësisë.
