Austria po heton dy persona të dyshuar për pagesa të shumave të mëdha të parave për të qëlluar njerëz gjatë Rrethimit të Sarajevës në vitet 1990.
Dy të dyshuarit besohet se kanë marrë pjesë në të ashtuquajturin “Sarajevo Safari”, i cili mblidhte gjuetarë të pasur evropianë që paguanin për të qëlluar mbi burra, gra dhe fëmijë nga pozicionet e snajperëve serbë mbi qytet.
“Një hetim u hap më 25 prill kundër një shtetasi austriak dhe një personi tjetër ende të paidentifikuar në lidhje me pjesëmarrje të mundshme në të ashtuquajturat ‘turne snajperësh’ në Sarajevë gjatë Luftës së Bosnjës”, tha ministria e drejtësisë në Austri të martën.
Sipas pretendimeve, turnet ishin organizuar nga serbë dhe kroatë, ndërsa “gjuetarët” morën pjesë mes viteve 1992–1995, gjatë kohës kur serbët e Bosnjës e kishin rrethuar qytetin në një rrethim të zgjatur ku u vranë gati 14,000 persona.
Snajperët dyshohet se ishin vendosur nga milicia serbe në një varrezë hebraike që mbikëqyr Sarajevën.
Pretendohet se “gjuetarët” paguanin ekstra për të vrarë gra shtatzëna dhe fëmijë, dhe më pas festonin deri vonë natën pas sulmeve.
Hetimi austriak vjen pas një hetimi të nisur nga prokurorët italianë, të cilët kanë marrë në pyetje dy persona, përfshirë një ish-shofer kamioni 80-vjeçar, të dyshuar për pjesëmarrje.
Një libër i publikuar muajin e kaluar pretendon se një austriak, ndoshta një aristokrat, ka qenë mes snajperëve.
Libri “Pay and Shoot” i gazetarit kroat Domagoj Margetic përmban një intervistë me një ish-major të ushtrisë serbe të Bosnjës, i identifikuar vetëm si Jovan.
“Ai tha se një austriak që erdhi në fund të vitit 1992 dhe në 1993 ishte nofkuar ‘Grof’ nga serbët, që do të thotë ‘të numërosh’ në serbo-kroatisht”, tha Margetic për The Times.
“Ai e dha emrin Sebastian, megjithëse mund të ketë qenë i rremë.
Më është thënë gjithashtu se ushtarët serbë në pikat e kontrollit në Sarajevë kujtojnë gjuetarë që tregonin pasaporta austriake”.
Sipas pretendimeve, në këto turne kanë marrë pjesë edhe snajperë britanikë, francezë, spanjollë, rusë dhe gjermanë.
Hetimi austriak u nxit nga një pyetje parlamentare e Alma Zadic, një anëtare e Partisë së Gjelbër në Austri me prejardhje boshnjake dhe ish-ministre e drejtësisë.
Ajo tha: “Këto akuza kanë të bëjnë me krimet më të rënda të luftës dhe duhet të hetohen dhe ndiqen penalisht plotësisht. Nuk mund të ketë vend për pandëshkueshmëri”. “Ideja se njerëzit mund të kenë paguar për të qëlluar qëllimisht mbi civilë — madje edhe fëmijë — është pothuajse e papërfytyrueshme në mizorinë e saj. Këto veprime përfaqësojnë një nivel përçmimi për njerëzimin që të lë pa fjalë. Viktimat dhe familjarët e tyre kanë të drejtë për të vërtetën, drejtësinë dhe sqarimin”.
Pretendimet për këta snajperë dolën për herë të parë në dokumentarin e vitit 2022 “Sarajevo Safari” nga Miran Zupanic, i cili më pas frymëzoi gazetarin italian Ezio Gavazzeni për të hetuar snajperët italianë.
Puna e tij, në librin e ri “The Weekend Snipers”, bëri që prokurorët italianë të nisin hetime vitin e kaluar.
“Ai thotë se hetimi austriak tregon një efekt domino në Evropë”, tha Gavazzeni për The Times.
“Ka kontakt mes autoriteteve italiane dhe austriake dhe shpresoj që të bashkëpunojnë. Nuk e dimë ende si janë identifikuar dy të dyshuarit austriakë”.
Ministria e drejtësisë e Austrisë tha se hetimi nuk bazohej në kërkimin e Gavazzenit, ndërsa gazeta Der Standard raportoi se informacioni erdhi nga një burim në Austri.
“Shërbimi i inteligjencës austriake ka qenë shumë i pranishëm në Bosnje në vitet ’90 dhe mund të ketë raporte në Austri që përmbajnë emra”, tha Margetic.
