Nga Dr. Fidan Mustafa
Jemi në një nga epokat më paradoksale të historisë së njerëzimit. Teknologjia dhe shkenca kanë arritur majat, por njerëzimi po kërcënohet më shumë se kurrë nga shfarosja totale. Ky kërcënim nuk vjen nga natyra, por nga elitat e stërvjetruara që dikur ishin kriminelë lufte dhe sot udhëheqin superfuqitë. Ata mbajnë pushtetin përmes frikës dhe kontrollit, duke marrë peng të ardhmen e njerëzimit.
Me media që manipulojnë të vërtetën dhe institucione që shërbejnë interesave të tyre, këta sundimtarë kanë kthyer botën në një pengmarrje kolektive. Frika, jo shpresa, është valuta e tyre, e ushqyer nga konflikte të qëllimshme dhe kontroll teknologjik. Individët janë thjesht numra në një sistem të pandjeshëm dhe të paemër.
Në vend që të përdorim burimet e bollshme për të ndërtuar një botë më të drejtë dhe më të qëndrueshme, po ecim drejt një kolapsi global. Kjo gjendje nuk është nga mungesa e burimeve apo për shkak të mungesës së dijes apo mjeteve, por për shkak të një kulture të vjetër pushteti që refuzon të largohet nga skena.
Nëse vërejmë përbërjen politike të udhëheqjes botërore, shumica e liderëve më të fuqishëm janë mbi moshën 60-vjeçar. Ata ende operojnë me mendësi të epokës së Luftës së Ftohtë, ku “siguria” nënkuptonte armatim, kontroll dhe kërcënim. Kjo filozofi është e rrezikshme për një botë që ka ndryshuar rrënjësisht paqen dhe stabilitetin.
Sot, kemi teknologji që mund të zhdukin urinë në botë, të parashikojnë katastrofat natyrore dhe të kurojnë sëmundje që dikur ishin fatale. Por të njëjtat teknologji përdoren për survejimin masiv, manipulimin e opinionit publik dhe ndërtimin e armëve të shkatërrimit në masë. Progresi i pakontrolluar pa etikë e ka kthyer njeriun në rrezik për vetveten.
Po jetojmë në një kohë kur sistemi ekonomik global përforcon pabarazitë. Vetëm 1% e më të pasurve në botë kontrollojnë më shumë pasuri sesa 99% e njerëzve të tjerë së bashku. Kjo nuk është vetëm padrejtësi sociale, por një kërcënim për paqen dhe stabilitetin afatgjatë. Pabarazia nuk është më një çështje morale por është një çështje mbijetese.
Ky opinion, nuk është më vetëm një rrezik hipotetik, por është shumë real. Përmbytjet ekstreme, thatësirat e rënda, zjarret masive dhe zhdukja e biodiversitetit janë shenja të qarta që planeti nuk po e përballon dot më mënyrën tonë të jetesës. Kemi vetëm pak vite për të vepruar, dhe vendimet që merren sot do të përcaktojnë fatin e brezave që vijnë.
Ndërkohë, debati publik dominohet nga temat sipërfaqësore, nga populizmi dhe frika. Në shumë vende, liderët i shmangen përgjegjësisë duke fajësuar “të huajt”, “të rinjtë”, apo “teknologjinë”, pa e pranuar se problemi kryesor është vetë mënyra jonë e të menduarit dhe modelit të qeverisjes.
Rinia, ndonëse shpesh e përjashtuar nga vendimmarrja, mbetet shpresa e vetme e transformimit. Të rinjtë e sotëm nuk janë vetëm përdorues të teknologjisë, ata janë ‘krijues’ të saj. Janë më të ndërgjegjshëm për ndryshimet klimatike, më të hapur ndaj diversitetit dhe më të gatshëm për bashkëpunim global. Por për këtë potencial të bëhet realitet, duhet t’u jepet hapësirë, jo thjesht retorikë.
Nuk mund të presim që ndryshimi të vijë nga lart. Duhet të niset nga poshtë: nga qytetarët, komunitetet lokale, arsimtarët, punëtorët, artistët, dhe çdo individ që refuzon të jetë spektator në këtë dramë globale. Ne nuk kemi më luksin e indiferencës.
Ky nuk është një opinion apokaliptik. Ky është një paralajmërim realist. Historia nuk e fal përtacinë morale. Nëse nuk zgjohemi sot, nesër do të jetë vonë. Kolapsi nuk është vetëm një mundësi teorike, është një rrezik i afërt dhe i prekshëm.
“Në fund të fundit, historia nuk do të na gjykojë vetëm për atë që bëmë, por edhe për atë që s’bëmë kur duhej.”
Opinioni përmban pikëpamjet e autorit dhe nuk prezanton qëndrimet editoriale të teve1.info
