E gjitha kjo në lidhje me çështjen e gazit në vend, në kontekst të orientimeve strategjike në sektorin e energjisë.
Alban Hashani, drejtor ekzekutiv në këtë institut, hapi debatin.
Ky u shpreh se në rrethanat kur sistemit energjetik të Kosovës i nevojitet fleksibilitetit më i madh, diskutimet lidhur me zhvillimin e rrjetit të gazit si dhe mundësisë së prodhimit të gazit nga linjiti, nuk kanë marrë vëmendjen meritore.
“Në draft-strategjinë e energjisë theksohet se opsionet për ndërtimin e një sistemi me bazë gazi natyror në Kosovë janë duke u analizuar në Master Planin e Gazit dhe në studimin e fizibilitetit për tubacionin e interkoneksionit të gazit në mes të Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës, pa u dhënë detaje më të hollësishme. Për më tepër, në draft strategji nuk diskutohet fare mundësia e prodhimit të gazit nga linjiti në Kosovë”, tha Hashani.
Tutje, sipas Luan Shllakut, drejtor ekzekutiv i “KFOS”, qeveria e ka të qartë se edhe rajoni po përballet me krizë energjetike,
Por Shllaku theksoi se ekzekutivi duhet ta marrë seriozisht furnizimin me gaz.
“Ky tranzicion është deri në vitin 2050. Qeveria e ka të qartë se kemi krizë në rajon. Kosova e ka pasur strategjinë, por që duhet me shkuar tutje dhe mu furnizuar me gaz. Kosova përveç legjislacionit ka hyrë në obligime rajonale për të qenë një nga vendet që bëhet pjesë e gazit”, tha Shllaku.
E Geri Selenica, drejtor ekzekutiv nga Qendra Shqiptare e Studimeve Strategjike, tha se Kosova është e treta sa i përket ndotjes nga qymyri pas Polonisë dhe Gjemanisë.
“Vendet më të ndotura prej qymyrit janë Gjermania dhe Polonia dhe i treti Kosova. Amerika nuk ka gaz, për Kosovën dhe as Shqipërinë”, tha ai
Kurse Sabit Restelica, konsulent për Çështje Mjedisore, tha se cilësia e linjitit është shumë e ulët, duke shtuar se me anë të teknologjisë mund të ketë avancime.
“Cilësia e linjitit është shumë e ulët dhe përbërja e hirit nuk janë të favorshme në prodhimin energjetik. Teknologjia kanë avancuar shumë. Hulumtimet për teknologji të reja kanë arritur rezultate të mira. Kosova do të duhej të ketë 5 milionë tonelata. Na duhet energjia elektrike. Linjitin duhet ta zhvillojmë me teknologjinë në të avancuar”, tha ai.
Instituti për hulumtime zhvillimore “Riinvest” në bashkëpunim me Fondacionin e Kosovës për Shoqëri të Hapur kanë lansuar platformën Green Action Space e cila përmban aktivitete kërkimore, arsimore dhe avokuse për të kontribuar në ndërtimin e kapaciteteve tek akterët e ndryshëm dhe për avancimin e politikave që ndërlidhen me Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor.
Kronika e realizuar nga Lendrina Kodrolli
