Pas arrestimeve në Serbi, në këtë rast të komunitetit akademik, rektori i Universitetit të Beogradit, Vladan Gjokiq ka kërkuar ndërhyrjen e institucioneve të Bashkimit Evropian.
Rektori Gjokiq, ka lëshuar një deklaratë urgjente drejtuar Komisionit Evropian, Parlamentit Evropian, Këshillit të Evropës, universiteteve evropiane e ndërkombëtare dhe mediave të huaja, ku denoncon atë që e quan “përshkallëzim sistematik” të presionit shtetëror ndaj komunitetit akademik në Serbi, transmeton KP.
Sipas deklaratës, më 3 prill 2026 policia po kryen arrestime “derë më derë” të studentëve të Universitetit të Beogradit, duke i marrë ata nga shtëpitë në prani të familjarëve të tyre. Për këtë pretendim, deri në momentin e hartimit të këtij teksti, raportimet publike të pavarura janë ende të kufizuara, prandaj ai mbetet i atribuar deklaratës së rektorit.
Deklarata vjen vetëm disa ditë pas bastisjes policore në Rektoratin e Universitetit të Beogradit më 31 mars, kur, sipas raportimeve mediatike, oficerë të Drejtorisë së Policisë Kriminale hynë në godinë si pjesë e një hetimi për vdekjen e një studenteje të Fakultetit Filozofik. Ngjarja shkaktoi reagime të forta në opinionin publik dhe protesta të studentëve, profesorëve dhe qytetarëve në qendër të Beogradit.
Më vonë, po atë ditë, protesta para Rektoratit u shoqërua me tensione dhe përplasje me policinë. Media të ndryshme raportuan se forcat e rendit përdorën forcë ndaj protestuesve, ndërsa rektori Gjokiq e quajti aksionin policor në universitet të pajustifikuar ligjërisht.
Në deklaratën e tij të re, Gjokiq e vendos zhvillimin e fundit në një vijë historike simbolike me 4 prillin 1936, kur studenti i drejtësisë Zharko Marinoviq u vra gjatë protestave kundër ndërhyrjes policore në hapësirat universitare. Në Serbi, Dita e Studentëve lidhet pikërisht me kujtimin e Marinoviqit.
Rektori argumenton se për rreth 15 muaj studentët në Serbi kanë protestuar në mënyrë paqësore, duke kërkuar përgjegjësi për tragjedinë në Novi Sad, ku nga shembja e tendës në stacionin hekurudhor humbën jetën 16 persona. Mediat ndërkombëtare kanë raportuar se kjo tragjedi u bë pikënisje e një vale të gjatë protestash antiqeveritare në Serbi.
Në fund të deklaratës, Universiteti i Beogradit u bën thirrje institucioneve evropiane të reagojnë urgjentisht: Komisionit Evropian dhe komisioneres për zgjerim Marta Kos që të dënojnë publikisht arrestimet, Parlamentit Evropian të hapë debat urgjent për liritë akademike dhe civile në Serbi, Këshillit të Evropës të dërgojë mision monitorimi, universiteteve evropiane të shprehin solidaritet, ndërsa mediave ndërkombëtare të dokumentojnë zhvillimet në Beograd. Marta Kos aktualisht mban postin e Komisioneres Evropiane për Zgjerimin.
Në thelb, deklarata e nënshkruar nga Vladan Gjokiq paraqet një alarm të fortë politik dhe institucional: se presioni ndaj studentëve dhe universitetit në Serbi, pas bastisjes së Rektoratit dhe përleshjeve të 31 marsit, po hyn në një fazë edhe më të rëndë. Pjesa e verifikuar gjerësisht publikisht është bastisja e Rektoratit dhe përplasja pasuese; pretendimi për arrestime derë më derë më 3 prill mbështetet, për momentin, kryesisht në vetë deklaratën urgjente të rektorit dhe duhet raportuar si i tillë.
