Autor: Albinot Maloku, politolog
Më 2 nëntor 1917, Arthur James Balfour, në cilësinë e Sekretarit të Jashtëm të Mbretërisë së Bashkuar, i drejtonte një letër Lordit Rothschild, në të cilën shprehte përkrahjen e qeverisë britanike për krijimin e një “atdheu kombëtar për popullin hebre në Palestinë.” Kjo deklaratë, që hyri në histori si Deklarata Balfour, theksonte gjithashtu se “nuk do të ndërmerrej asnjë veprim që mund të paragjykojë të drejtat civile dhe fetare të komuniteteve jo-hebraike ekzistuese në Palestinë.”
Që nga ajo ditë e deri më 21 shtator 2025, kur Kryeministri britanik, Keir Starmer deklaroi njohjen zyrtare të shtetit të Palestinës, narrativi politik dhe historik rreth kësaj çështje ka qenë më shumë një dëshmi e dështimeve ndërkombëtare sesa e përmbushjes së premtimeve.
Për më shumë se një shekull, Palestina është përballur me forma të ndryshme të dhunës strukturore dhe simbolike, nga kulturocidi dhe urbicidi, deri në akte që përmbushin elementët e etnocidit, dhe, sipas shumë aktorëve ndërkombëtarë, edhe të gjenocidit.
Në këtë kontekst, njohja e shtetit të Palestinës nga Mbretëria e Bashkuar mund të shihet si një përpjekje për të rivendosur një formë legjitimiteti moral, por jo domosdoshmërisht një akt me ndikim transformues në terren.
Në mënyrë paradoksale, njohja britanike duket më shumë si një rikthim retrospektiv në premtimin e vitit 1917, sesa një projektim për të ardhmen.
Është domethënëse të kujtojmë se Republika e Shqipërisë e kishte njohur zyrtarisht shtetin e Palestinës që në vitin 1988, një akt që, ndonëse i ndërmarrë në një kontekst tjetër ideologjik dhe gjeopolitik, mbartte një qartësi morale dhe pozicionim të palëkundur në favor të së drejtës ndërkombëtare.
E, Kosova veç mos njohjes së Shtetit të Palestinës, në shkëmbim të marrëdhënieve me Tel Avivin ambasadën e saj e ka të vendosur në Jerusalem! Ironikisht, Shqipëria e sotme, edhe pse ruan nominalisht të njëjtin pozicion, tregon një mospërputhje të dukshme midis parimeve të shpallura dhe qëndrimeve konkrete në forume ndërkombëtare, veçanërisht sa i përket politikës së dy shteteve dhe mbështetjes efektive për diplomacinë e paqes.
Nga ana tjetër, reagimi i autoriteteve në Tel Aviv ndaj deklaratës së fundit britanike nuk është karakterizuar nga ndonjë alarm për ndërmarrjet e saja. Përkundrazi, kjo deklaratë është perceptuar më tepër si një gjest “dhurate” për popullin palestinez.
Ky zhvillim ngre pyetje thelbësore mbi rolin dhe efektivitetin e diplomacisë deklarative në një botë ku fuqia de facto shpesh mbizotëron mbi të drejtën de jure.
Ndërsa njohja e Palestinës nga një shtet me peshën historike dhe politike të Mbretërisë së Bashkuar ka vlerë në aspektin normativ, mbetet për t’u parë nëse ajo do të shoqërohet me masa konkrete që i japin kuptim praktik këtij akti apo nëse do të mbetet thjesht një tjetër faqe në historinë e gjatë të premtimeve të parealizuara.
Opinioni përmban pikëpamjet e autorit dhe nuk prezanton qëndrimet editoriale të teve1.info
