Ekspertët e së drejtës ndërkombëtare thonë se plani i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump për të “marrë në dorë” Gazën dhe për të larguar me forcë palestinezët, shkel ligjin ndërkombëtar.
Ekspertët thanë për Anadolu se propozimi i Trump për të dëbuar palestinezët dhe për ta vendosur Gazën nën kontrollin e SHBA-së vazhdon një politikë sistematike të zhvendosjes që daton që nga viti 1948 dhe përbën një krim lufte sipas Konventave të Gjenevës dhe Statutit të Romës.
“Palestinezët kanë të drejtë të kthehen”
John Quigley, profesor i drejtësisë në Universitetin Shtetëror të Ohajos në SHBA, tha se shumica e banorëve të Gazës janë pasardhës të palestinezëve të dëbuar nga shtëpitë e tyre në vitin 1948 dhe për këtë arsye kanë të drejtë të kthehen.
“Këta njerëz kanë të drejtë të kthehen në zonat e tyre në Palestinë. Ky është tani territor që është marrë nga Izraeli që nga viti 1948,” tha ai.
Quigley tha se propozimi i Trump është qartazi i paligjshëm.
Ai gjithashtu vuri në dukje se retorika e ngjashme është përdorur nga ministrat izraelitë më parë.
“Është mjaft e çuditshme pasi është kryer gjenocidi ndaj një popullsie të thuhet se mënyra për t’u përballur me rrethanat që rezultojnë është largimi i të gjithë njerëzve.
Susan M. Akram, profesoreshë klinike në Shkollën Juridike të Universitetit të Bostonit në SHBA, tha se plani i Trump shkel dispozita të shumta ligjore.
“Neni 147 i Konventës së Katërt të Gjenevës thotë se deportimi ose transferimi të paligjshme të personave të mbrojtur (të gjithë civilët dhe ata që nuk janë në luftime aktive, dhe popujt e pushtuar) shkelje të rënda. Shkeljet e rënda janë krime lufte, por gjithashtu përbëjnë elemente të krimeve kundër njerëzimit dhe gjenocidit.”
Ajo gjithashtu vuri në dukje përgjegjësinë ligjore të SHBA-së në të drejtën ndërkombëtare.
“Bashkëpunimi në gjenocid është një krim më vete dhe një shkelje e përgjegjësisë shtetërore sipas Konventës së Gjenocidit.
“Çështja e ngritur nga Nikaragua kundër Gjermanisë në pritje në GJND është pikërisht për këtë çështje, por shtete të tjera mund të emërohen dhe individët përgjegjës për urdhërimin e akteve gjenocidale mund të përfshihen në rastet në GJPN. Nxitja për gjenocid — që do të përfshinte thirrjet për transferime të popullsisë — janë gjithashtu të dënueshme, si në ICC ashtu edhe në gjykatat vendase.”
Nijmeh Ali, një pedagoge në Universitetin e Otagos të Zelandës së Re, tha se politika e zhvendosjes së detyruar mund të ketë pasoja të rënda ligjore si për zyrtarët izraelitë ashtu edhe për ata amerikanë.
“Për më tepër, nën juridiksionin universal, vende si Belgjika, Spanja dhe Afrika e Jugut lejojnë ndjekjen penale të krimeve të luftës pavarësisht se ku ndodhin, që do të thotë se zyrtarët izraelitë dhe amerikanë mund të përballen me urdhër-arrest në gjykatat e huaja”, tha ajo.
Ali vuri në dukje se zyrtarët izraelitë e kanë mbështetur hapur planin e Trump, pasi ai përputhet me deklaratat e mëparshme të ministrave dhe politikanëve izraelitë që mbrojnë zhvendosjen masive të palestinezëve nga Gaza.
Deklaratat që i referohen “spastrimit etnik” dhe largimit të përhershëm të palestinezëve tregojnë se këto veprime nuk janë spontane, por më tepër pjesë e një politike më të gjerë, shtoi Ali.
“Në këtë kontekst, vrasja masive, shkatërrimi dhe krijimi i qëllimshëm i kushteve të pajetueshme në Gaza mund të interpretohen si dëshmi e qëllimit gjenocidal, siç përcaktohet në ligjin ndërkombëtar”, tha ajo.
Një marrëveshje armëpushimi dhe shkëmbimi i të burgosurve hyri në fuqi në Gaza më 19 janar, pas 15 muajve të luftës së Izraelit, e cila ka vrarë rreth 48,200 palestinezë dhe e ka lënë enklavën në gërmadha.
