Në Institutin Albanologjik është mbajtur konferenca shkencore “Kosova gjatë shekullit XIX: një vështrim mbi dinamikat sociale”. Studiues nga vendi e rajoni kanë thënë se ky shekull ka qenë periudhë e stuhishme në historinë e Kosovës.
Ushtruesi i detyrës së drejtorit të Institutit Albanologjik, Naim Berisha tha se reformat osmane kanë ndikim edhe sot.
“Shekulli XIX përfaqëson një nyje kyçe në zhvillim politik, shoqëror të trevave shoqërore. Përballja me reformat osmane, ndryshimet në strukturën shoqërore dhe lëvizjet e rezistencës kombëtare krijuan dinamika të reja, ndikimet e të cilave ndihen edhe sot. Në këtë kontekst, është përgjegjësi e studiuesve që të zbardhin këto zhvillime përmes analizës shkencore. Kjo konferencë është një platformë e rëndësishme intelektuale për të ndarë gjetje të reja, për të diskutuar qasje të ndryshme dhe për të zgjeruar kuptimin mbi historinë e Kosovës”, u shpreh ai.
Ambasadori i Turqisë në Kosovë, Sabri Tunç Angili tha se për ta kuptuar historinë e shqiptarëve duhet të studiohen arkivat osmane.
“Nëse doni të kuptoni thellë historinë e shqiptarëve dhe gjithashtu historinë e Kosovës, duhet të studioni thellë arkivat osmane dhe besoj se sot do të ishte një mundësi shumë e mirë për bashkëpunim mes Turqisë, Kosovës dhe Shqipërisë, natyrisht, për të studiuar së bashku arkivat osmane, të cilat tani ndodhen në Stamboll dhe jam i sigurt se do të hapen mundësi kërkimore për shumë profesorë dhe studentë për të studiuar ndikimin dhe efektin e shqiptarëve në aspekte të ndryshme të jetës sociale, por gjithashtu edhe në administratën e Perandorisë Osmane, për të cilën kemi bashkëpunim të shkëlqyer mes Turqisë dhe Kosovës, mes Turqisë dhe Shqipërisë dhe mund ta shndërrojmë këtë bashkëpunim në një bashkëpunim trelateral, ndoshta duke përfshirë edhe Maqedoninë”, tha ai.
Zëvendësministri i Arsimit, Arsim Ademi e quajti shekullin e XIX si periudhë të stuhishme në historinë e Kosovës.
“Shekulli XIX ka qenë një periudhë e stuhishme në historinë e Kosovës, një periudhë e tranzicioneve akute në të gjitha aspektet e jetës. Në veçanti në rrafshin gjeografik, politik ekonomik, kulturor dhe natyrisht në atë shoqëror. Kjo ngjarje sot mëton ta analizojë pikërisht këtë të fundit, dimensionin social. Ku dinamika sociale janë ato që më së shumti prekin secilin prej nesh dhe realisht konkretisht çdo ditë të jetës sonë”, tha ai.
Drejtori i degës së historisë në Institutin Albanologjik, Nuridin Ahmeti tha se “historia jonë është e luftërave”.
“Nga studiues të ndryshëm të cilët janë marrë me fushat e interesimit brenda këtij shekulli, këtë shekull e kanë quajtur edhe si shekulli i gjatë i perandorisë. Jo se ky shekull dallon nga shekujt tjerë të mëhershëm në aspektin kohor por këtë epitet e mori nga dijetarët ndoshta me të drejtë për nga dinamika e zhvillimit të ngjarjeve që ndodhën në Perandorinë Osmane. Reformat e njohura gjatë këtij shekulli në Perandorinë Osmane dhe pakënaqësitë e prodhuara nga këto reforma janë shpërfaqur me reagimet e ndryshme nga popullata”, deklaroi ai.
