“Së pari duhen institucione të forta, pastaj resurset”

Shkruan: Selam Shkodra 

Ish-kryeministri i Turqisë dhe mësusi politik dhe ideologjik i presidentit Erdogan Necmettin Erbakan thoshte: “së pari duhen institucione të forta, pastaj resurset” Erbakan elaboronte se nëse një shtet nuk ka institucione të forta, pasuritë (nafta, gazi, mineralet etj) mund të bëhen mallkim, jo bekim.”

Kosova konsiderohet një vend me potencial të madh natyror. Ajo posedon rezerva të konsiderueshme të linjitit, minerale si plumbi, zinku dhe nikeli, si dhe pasuri të tjera nëntokësore që për dekada janë parë si bazë për zhvillim ekonomik. Kompleksi Trepça është një ndër shembujt më të njohur të këtij potenciali, që dikur përbënte një nga shtyllat kryesore industriale të rajonit.

Megjithatë, pavarësisht këtyre resurseve, zhvillimi ekonomik i vendit nuk ka qenë në nivelin që pritej. Kjo lidhet drejtpërdrejt me sfidat institucionale sundimi i ligjit, lufta kundër korrupsionit, menaxhimi transparent i pasurive publike dhe profesionalizmi në vendimmarrje. Kur këto elemente nuk janë mjaftueshëm të forta, resurset rrezikojnë të mos shfrytëzohen si duhet, ose të keqpërdoren.

Në këtë kontekst, mesazhi i Erbakanit është shumë aktual për Kosovën. Para se të shpresohet se pasuritë natyrore do ta transformojnë ekonominë, duhet të ndërtohen institucione të besueshme dhe funksionale. Kjo nënkupton gjykata të pavarura, administratë profesionale dhe politika ekonomike afatgjata që mbrojnë interesin publik.

Vetëm atëherë resurset e Kosovës mund të shndërrohen në mirëqenie reale për qytetarët përmes investimeve, vendeve të punës dhe zhvillimit të qëndrueshëm. Përndryshe, ekziston rreziku që ato të mbeten potencial i pashfrytëzuar ose të shndërrohen në burim pakënaqësie dhe padrejtësie.

Në fund, për Kosovën ashtu si për çdo vend tjetër rruga drejt zhvillimit nuk fillon nga pasuria nën tokë, por nga forca e shtetit mbi tokë.