Vjosa Osmani, të cilin Vetëvendosje dhe lideri I saj, Albin Kurtin kanë refuzuar ta rikandidojnë për presidente të Shtetit, është, në fakt, e vetmja kryetare e vendit që kjo partia ia ka dhënë votën e saj, prejse VV si subjekt është i përfaqësuar në Kuvendin e Kosovës, më 2010.
Tre presidentë para Osmanit, nuk e kishin “nderin” ta kenë edhe votën e Lëvizjes.
Vetëvendosje refuzoi t’ia jap besimin e saj fillimisht Behgjet Pacollit, pastaj Atifete Jahjagës, e në fund edhe Hashim Thacit.
Historiku i “betejës” së VV-së kundër çdo kandidati për president, nis në shkurt të vitit 2011, vetëm pak kohë pasi ajo hyri në Kuvendin e Kosovës.
Më 22 të atij muaji, kur Behgjet Pacolli ishte propozuar si kandidat për president, Vetëvendosje refuzoi të merrte pjesë në votimin për të.
Zëri i Amerikës kishte raportuar atë ditë se procesi ishte bojkotuar nga deputetët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Vetëvendosjes dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, të cilët kundërshtonin zgjedhjen e Pacollit president.
Ky, megjithatë i mori votat, por Gjykata Kushtetuese më pas konstatoi se procedura e zgjedhjes së tij ishte në kundërshtim me Kushtetutën.
Kriza politike që pasoi solli marrëveshjen ndërmjet Hashim Thaçit, Isa Mustafës dhe Behgjet Pacollit, nga e cila doli Atifete Jahjaga si kandidate konsensuale për presidente.
Por as kësaj radhe Vetëvendosje nuk dha votë.
Në seancën e 7 prillit 2011, kur Jahjaga u zgjodh presidente, Vetëvendosje ishte subjekti që bojkotoi procesin e votimit.
Sipas një raporti të Radio Evropa e Lirë, shefi i atëhershëm i Grupit Parlamentar të VV-së, Visar Ymeri, kishte thënë se partia ishte kundër kandidaturës së Jahjagës, pasi e konsideronte produkt të marrëveshjeve politike dhe “pazareve partiake”.
“Marrëveshja e arritur dje ia zgjat jetën kësaj qeverisjeje për minimalisht dy vjet e gjysmë. Këta dy vjet e gjysmë janë problemi e jo zgjidhja”, deklaronte Ymeri, sipas REL, transmeton KosovaPress.
Pesë vjet më vonë, Vetëvendosje ishte sërish në anën kundërshtuese kur Kuvendi duhej të zgjidhte presidentin e ri.
Kandidatura e Hashim Thaçit në shkurt të vitit 2016 u kundërshtua fuqishëm nga opozita, pjesë e së cilës ishte edhe VV-ja. Procesi u zhvillua mes tensioneve të mëdha politike, protestave dhe gazit lotsjellës në Kuvend.
Thaçi, megjithatë, u zgjodh më 26 shkurt 2016 në raundin e tretë, me 71 vota.
Kundërshtimi i Vetëvendosjes vazhdoi edhe pas zgjedhjes së tij. Në seancën solemne ku Thaçi u betua si president, nuk mori pjesë asnjë deputet i tri partive të atëhershme opozitare.
Anadolu Agency raportonte atëherë se në seancë munguan deputetët e Vetëvendosjes, Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës dhe Nismës për Kosovën.
Praktika e VV-së për mosvotim të kandidatëve për presidentë ndryshoi në vitin 2021.
Pas fitores në zgjedhjet parlamentare të 14 shkurtit, Vetëvendosje mbështeti Vjosa Osmanin për presidente. Osmani kishte garuar në zgjedhje në listën e përbashkët me VV-në dhe kandidatura e saj për kreun e shtetit ishte pjesë e projektit politik të shumicës së re parlamentare.
Më 4 prill 2021, Kuvendi e zgjodhi Osmanin presidente të Kosovës.
Në raundin e tretë morën pjesë 82 deputetë. Osmani siguroi 71 vota, ndërsa 11 fletëvotime u shpallën të pavlefshme.
Për dallim nga proceset për Pacollin, Jahjagën dhe Thaçin, kësaj radhe Vetëvendosje jo vetëm që mori pjesë në proces, por ishte forca kryesore politike që qëndronte pas kandidaturës për presidente.
