Shkruan: Selam Shkodra – analist
Me kënaqësi pranova dhuratë librin Revolucioni 1981, i autorit Bajram Kosumi, ish kryeministër i Kosovës dhe miku im i çmuar.
Kosumi ishte njëri prej liderëve të demonstratave të vitit 1981 dhe, që nga atëherë, ai vazhdon të japë ndihmesë të çmuar në jetën publike, si në politikë, në shkencë, në mësimdhënie dhe në letërsi.
Jam shumë i lumtur që miku im Bajram Kosumi është një prej personaliteteve të spikatura të kombit dhe që ai njihet në qarqet politike dhe intelektuale si mendje e hollë dhe e kulluar e mendimit shqiptar.
Ai ka treguar dhe vazhdon të tregojë kujdesin e tij për çështjet me interes nacional, e këtë e ka dëshmuar edhe me aktivizimin e tij në shumicën e proceseve më të rëndësishme politike, nëpër të cilat ka kaluar vendi ynë, që nga viti i kthesës së madhe 1981.
Qenësia e tij prej studiuesi në lëmin e ngjarjeve të vitit 1981 nuk lidhet vetëm me analizat teorike, të cilat mund të rezultojnë edhe stereotipe, por lidhet fillimisht me praktikat objektive, me njohjen bihejvioriste, pasi ai është vetë pjesëmarrës dhe organizator i atyre demonstratave, e kjo e bën të mundshme nxjerrjen e konkluzioneve të vërteta dhe objektive.
Libri ka tetë kapituj me 537 faqe, ndërsa materiali studimor rrezaton me përmbajtjen e tij një mori funksionesh. Libri është botimi më serioz deri më tash për demonstratat e vitit 1981, të njohura si ‘’Revolucioni 1981’’. Libri përmban analiza historike, politike e sociologjike të periudhës së vitit 1981 dhe të shoqërisë së atëhershme në Kosovë dhe në Jugosllavi. Po ashtu, aty trajtohen me shembuj e argumente fillesat dhe veprimet konkrete për Republikën e Kosovës, por edhe për efektin e atyre demonstratave në rrjedhën e mëvonshme politike në Kosovë, në Jugosllavi,në Shqipëri dhe në rrënimin e sovjet-komunizmit, duke renditur ato edhe sipas dialektikës së zhvillimeve strukturore të tyre në vitet që pasojnë. Trajtime të tilla historike shpesh herë të orientojnë edhe në përcaktimin e dinamikave në të cilat kalojnë popujt.
Libri merr edhe një tjetër vlerë, do të thosha, vlerë memorialë apo rikujtuese, pasi përmbajtja e tij identifikon e rikujton mjaft ngjarje dhe veprime konkrete me shembuj të cilët kanë zinxhiruar hap pas hapi në zhvillim të këtyre ngjarjeve dhe efektet që prodhuan. Autori me një korrektësi profesionale dhe me mjaft të dhëna të rëndësishme të karakterit faktik dhe shumëdimensional trajton çështjet në historinë politike të Kosovës. Për trajtimin e këtyre ngjarjeve dhe proceseve në mënyrë objektive, do duhej mjaft kohë e njohuri shkencore, ndoshta pa mbarim. Fatmirësisht, autori ia ka dalë ta bëjë një gjë të tillë.
Ai trajton të kaluarën tonë i analizon të gjitha këto ngjarje të cilat ndërlidhen me demonstratat e vitit 1981, por gjithmonë duke arritur përfundime të rëndësish meqë mund t’u hyjnë në punë vendim-marrësve në përballimin e sfidave të dukshme strategjike dhe diplomatike me të cilat ballafaqohemi edhe sot.
Një vlerë të fundit që do ta përmend është edhe fakti se diskursi i Kosumit në këtë libër është i tillë që nuk i përmbyllë diskutimet, përkundrazi i hapë për të vazhduar. Si i tillë, ky libër do të jetë shtysë për historianë, për politologë, për sociologë, për diplomatë dhe për studiues të tjerë ta vazhdojnë diskutimin e nisur për Revolucionin e vitit 1981.
Në fund, e uroj autorin e librit, Prof. Dr. Bajram Kosumin, për cilësinë, objektivitetin dhe qasjen shkencore në këtë libër, si dhe për ndihmesën që na jep libri neve si lexues të interesuar për lirinë e Kosovës.
