Procedurat gjyqësore në kontestet pronësore zgjasin shumë, thotë raporti i Grupit për Studime Juridike dhe Politike me titullin “Sfidat e Grave në Realizimin e të Drejtave Pronësore në Kosovë”.
Autorja e raportit dhe menaxherja e projektit nga GLPS, Dea Fetiu tha se për 11 muaj kanë monitoruar gjashtë gjykata me degët e tyre, me 60 raste dhe 172 seanca.
Ajo tregoi se fokusi kryesor ka qenë në rastet e trashëgimisë dhe ndarjes së pasurisë pas divorcit.
“Gjykatat përballen me një mungesë të theksuar të kapaciteteve njerëzore edhe teknike…Nuk ka të dhëna të ndara në bazë të gjinisë qe do t’i shërbejnë hulumtimit dhe dizajnimit të politikave te ndjeshme gjinore. Aktgjykimet e rasteve civile publikohen shume rrallë dhe vonë. Këtë problem e kemi edhe me penalen, aktgjykimet nuk publikohen sipas udhëzimit administrativ”, tha ajo.
Po ashtu, ajo tha se në shumë raste proces verbalet janë shabllone dhe se vetëm ju ndryshohet emri.
“Procedurat gjyqësore të zgjatura, veçanërisht në çështjet civile dhe ato qe lidhen me pronësinë, përbejnë një pengesë të rëndësishme për qasjen efektive në drejtësi. Një padie i duhet mesatarisht katër vjet qe një rast të fillojë të shqyrtohet. Nga 172 seanca të monitoruara, 55 u shtynë shumë të tjera u anuluan”, u shpreh ajo.
Në kuadër të këtij monitorimi, Fetiu tha se kanë vërejtur se vlerësimi i kontributit jo financiar të grave gjatë martesës mbetet sfidues për gjykatat.
“Rreth 45 për qind e grave qe kalojnë nëpër këto procese përfundojnë duke hequr dorë nga trashëgimia, shpesh nën presione te ndryshme. Arsyet përfshijnë, frikën nga prishja e marrëdhënieve familjare. Një arsye tjetër e heqjes dorë nga trashëgimia ishin premtimet e ndryshme që u bëhen grave”, shtoi ajo.
Menaxherja e projektit “PIAKOS”, ATRC, Odeta Naks tha se këto të gjetura duhet të shërbejnë për institucionet për adresim të tyre./KP
