Liria e shtypit në të gjithë botën ka rënë në nivelin më të ulët në një çerek shekulli, sipas organizatës joqeveritare kryesore për lirinë e shtypit me seli në Paris, Reporterët pa Kufij (RSF).
Çdo vit, RSF publikon një Indeks Botëror të Lirisë së Shtypit që përdoret për të krahasuar nivelin e lirisë që gëzojnë gazetarët dhe mediat në 180 vende. Renditja e saj përdor një shkallë me pesë pikë për të vlerësuar nivelin e lirisë së shtypit të një vendi, duke filluar nga “shumë serioze” në “të mirë”.
Për herë të parë që kur RSF filloi të hartonte indeksin në vitin 2002, më shumë se gjysma e vendeve të botës bien në kategoritë “të vështira” ose “shumë serioze” për lirinë e shtypit – “një shenjë e qartë se gazetaria po kriminalizohet gjithnjë e më shumë në të gjithë botën”.
Vetëm shtatë vende, kryesisht nordike, renditen me liri shtypi “të mirë”, me Norvegjinë, Holandën dhe Estoninë në tre vendet e para.
Franca renditet e 25-ta me një rezultat “të kënaqshëm”, ndërsa Shtetet e Bashkuara renditen të 64-tat me një rezultat “problematik”, duke rënë me shtatë vende që kur Presidenti Donald Trump mori detyrën.
Në Amerikën Latine, RSF theksoi rënien dramatike të Argjentinës së Javier Milei (e 98-ta, -11) dhe të El Salvadorit (i 143-ti), i cili ka rënë 105 vende që nga viti 2014 pas nisjes së një lufte kundër bandave kriminale Maras.
OJQ-ja për lirinë e shtypit tha se “Evropa Lindore dhe Lindja e Mesme janë dy rajonet më të rrezikshme për gazetarët në botë, siç kanë qenë për 25 vjet”, duke e renditur Rusinë (e 172-ta) dhe Iranin (e 177-ta) në 10 vendet e fundit.
Raporti shtoi se luftërat dhe kufizimet në aksesin në informacion janë disa nga faktorët nxitës për rënien e lirisë së shtypit. Ai përmendi sulmet e Izraelit ndaj gazetarëve në Gaza, Bregun Perëndimor të pushtuar dhe Libanin si një shembull të kësaj, duke e renditur Izraelin në vendin e 116-të.
“Që nga tetori i vitit 2023, më shumë se 220 gazetarë janë vrarë në Gaza nga ushtria izraelite, përfshirë të paktën 70 që u vranë gjatë kryerjes së punës së tyre”, tha ajo.
Repubika e Kosovës këtë vit shënoi përparim, duke u vendosur 15 vende më mirë sesa vitin e kaluar.
