Mediumi investigativ serb, Radar, ka zbuluar se qeveria e Serbisë përgatiti një plan të detajuar dhe ekstrem për përdorimin e forcës kundër protestuesve paqësorë më 15 mars 2025, duke përfshirë përdorimin e armatimit zanor eksperimental LRAD dhe taktika të tjera represive.
Gjatë gjithë javës përpara protestës, presidenti Aleksandar Vuçiq zhvilloi takime intensive me krerët e policisë dhe zyrtarë të lartë, ku shfaqi qëndrime alarmante. Sipas burimeve të Radar, Vuçiq përsëriste shpesh shprehjen “do ketë gjakderdhje” dhe paralajmëronte dhunë ndaj demonstruesve paqësorë.
Ai fyente dhe poshtëronte zyrtarë të lartë, përfshirë Ivica Daçiqin, duke i akuzuar se janë të dobët dhe nuk dinë të veprojnë, dhe duke theksuar se janë “të mashtruar nga vendimet e të tjerëve”. Në takime ai kritikonte edhe drejtorin e Agjencisë për Siguri dhe Informacion, Vladimir Orliç, dhe ish-nxënësin e tij Marko Parezanoviç, duke u thënë se nuk dinë të reagojnë për atë që po ndodhte në Serbi, ndërkohë që monitoroheshin ngjarjet në Bosnje dhe Mal të Zi.
Një nga zyrtarët që kuptoi qartë mesazhin ishte koloneli Radoslav Repac, i cili mori urdhër të përgjithshëm për përdorimin e të gjitha mjeteve, përfshirë edhe topin zanor LRAD.
Sipas Radar, Repac pyeti drejtorin e policisë se si duhet të përdoren pajisjet LRAD, dhe iu përgjigjën se mund të përdoren “të gjitha mjetet e lejuara nga ligji”. Pajisja LRAD 450, me rreze veprimi deri në 500 metra dhe efekt maksimal deri në 1.700 metra, u vendos pranë njësive të xhandarmërisë dhe policisë që mbikëqyrnin Parlamentin. Gjatë protestës, LRAD ndikoi qytetarët deri në distanca të mëdha, duke shkaktuar shqetësime serioze fizike dhe psikologjike.
Njësitë e policisë ishin të vendosura në Dvorski park dhe rreth parlamentit, ndërsa koloneli Repac raportonte për sulme me objekte dhe kërkonte ndërhyrje, e cila u shty nga komandanti i Policisë për Beograd, Veselin Miliç, duke treguar tensionin midis urdhrave dhe situatës reale.
Radar raporton se gjatë takimeve, Vuçiq lavdëronte zyrtarët që ishin të gatshëm të vepronin pa kufij, duke i quajtur “legendë” dhe paralajmëronte ndryshime dhe pastrime në strukturat e policisë. Eksperti i sigurisë Predrag Petroviç vuri në dukje se përdorimi i LRAD-it dhe mjeteve tjera represive ishte i pabazuar dhe provokues, dhe shërbente për të demonstruar fuqinë e qeverisë ndaj qytetarëve paqësorë. Radar thekson se pas ngjarjeve të 15 marsit nuk ka pasur hetim të pavarur në Serbi, duke mbetur e paqartë përgjegjësia për përdorimin e forcës dhe pengimin e dokumentimit të ngjarjeve.
“Takimet intensive dhe urdhrat e dhënë nga Vuçiq tregojnë përgatitjen e qeverisë për një represion sistematik ndaj protestuesve dhe përdorimin e mjeteve jashtë standardeve ligjore për të ruajtur pushtetin”, shkruan mediumi serb.
Radar nënvizon se pas ngjarjeve të 15 marsit nuk u krye asnjë hetim i pavarur brenda Serbisë, përveç një hetimi të mbështetur nga agjencitë ruse, duke e lënë të paqartë përgjegjësinë për përdorimin e forcës, urdhëruesit, dhe zyrtarët që penguan dokumentimin e ngjarjeve.
