Në një epokë ku teknologjia po na sjell çdo gjë në majë të gishtave, leximin – dikur një burim njohurie, kënaqësie dhe zhvillimi personal, po e përjetojmë si një aktivitet gjithnjë e më pak tërheqës. Kjo nuk është thjesht një prirje kalimtare, por një pasqyrim i transformimeve të thella në mënyrën si jetojmë, mendojmë dhe mësojmë.
- Leximi kërkon përqendrim – një luks i rrallë sot
Shumë prej nesh, veçanërisht të rinjtë, kanë vështirësi të qëndrojnë të fokusuar më shumë se pak minuta. Truri ynë është stërvitur nga rrjetet sociale për të kërkuar stimuj të menjëhershëm dhe shpërblime të shpejta. Ndryshe nga videot apo postimet e shkurtra, leximi kërkon durim, reflektim dhe një angazhim më të thellë mendor. Për fat të keq, këto janë cilësi që po humbin terren në jetën moderne.
- Kultura e informacionit të shpejtë
Leximi i thellë po zëvendësohet me përtypje të shpejtë informacioni. Përmbajtjet sipërfaqësore dhe të lehta për konsum po dominojnë mbi përmbajtjen e thelluar dhe të strukturuar që ofron libri. Ky ndryshim nuk ndikon vetëm në mënyrën si marrim informacione, por edhe në mënyrën si mendojmë dhe e kuptojmë botën.
- Mungesa e modeleve frymëzuese
Në të kaluarën, lexuesit ishin figura që ngjallnin respekt dhe admirim. Sot, media promovon më shumë imazhin dhe pamjen, sesa dijen dhe mendimin kritik. Kjo e bën të vështirë sidomos për fëmijët dhe adoleshentët të ndiejnë pasion për librin, kur nuk kanë modele reale që ua transmetojnë këtë dashuri.
- Pasojat psikologjike të mungesës së leximit
Leximi nuk është vetëm një formë edukimi. Ai ushqen empatinë, rrit kapacitetin për të përballuar ndjenjat, zhvillon të menduarit logjik dhe kreativitetin. Mungesa e leximit lidhet me vështirësi në të shprehur, reduktim të fjalorit, dobësim të aftësive sociale dhe përkeqësim të përqendrimit, veçanërisht te fëmijët në moshë shkollore.
Çfarë mund të bëjmë si shoqëri?
- Prindërit të lexojnë me fëmijët, të bëhen vetë shembull dhe të krijojnë ambiente që nxisin leximin në shtëpi.
• Shkollat dhe edukatorët të fusin leximin si pjesë të jetës së përditshme dhe jo thjesht si detyrë mësimore.
• Psikologët dhe profesionistët e shëndetit mendor të përfshijnë librin si mjet terapie dhe vetëzhvillimi.
• Institucionet kulturore dhe mediat të promovojnë leximin si vlerë dhe stil jetese.
Në vend të përfundimit
Leximi nuk është një zakon i vjetër, por një nevojë moderne. Në këtë botë gjithnjë e më të zhurmshme, libri mbetet një portë drejt vetëkuptimit, qetësisë dhe zhvillimit të thellë mendor. Të rikthejmë dashurinë për librin nuk është një luks, është një detyrë për të ndërtuar një shoqëri më të menduar, më të ndjeshme dhe më të qëndrueshme.
Libri nuk kërkon shumë, veç pak kohë dhe pak përkushtim, por jep shumë: qetësi, njohuri dhe horizonte të reja. Prandaj, me të drejtë thuhet: “Leximi nuk është luks, por nevojë për shpirtin”, “Leximi nuk është detyrë. Është zbulim.”
E shtyrë nga Panairi i 25-të i Librit, Qershor 2025, kjo analizë është një thirrje alarmante për të shpëtuar leximin që po zbehet çdo ditë e më shumë. Në kohën kur interesimi për librin po bie, kjo ngjarje përpiqet të rikujtojë sa i domosdoshëm është leximi për shpirtin dhe mendjen tonë. /Telegrafi/
