Çmimi i naftës po i afrohet pragut prej 100 dollarësh, pasi është rritur me rreth 30% javën e fundit në 90 dollarë për shkak të luftës në Iran, dhe një rritje që mund të vazhdojë në ditët në vijim.
SHBA-të sigurojnë: “Ngushtica e Hormuzit do të rihapet.” Kina është ndër më të ekspozuarat ndaj bllokadës, shkruan Ansa.
Faktori vendimtar, përsërisin analistët dhe tregtarët, do të jetë kohëzgjatja e konfliktit, edhe pse SHBA-të, nëpërmjet Sekretarit të Energjisë Chris Wright, sigurojnë duke pohuar se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet “së shpejti” dhe se bota “nuk ka mungesë nafte dhe gazi”.
Megjithatë, këto fjalë shoqërohen nga një vëzhgim që tingëllon si një paralajmërim strategjik: “Kina është gati të humbasë të dytin nga tre furnizuesit e saj të naftës”. Irani, Venezuela dhe Rusia përfaqësojnë, sipas disa vlerësimeve të Kpler, 40% të importeve të saj globale, një shifër që është e pasaktë duke pasur parasysh sanksionet dhe mekanizmat e përdorur për t’i anashkaluar ato. Për më tepër, Pekini importon afërsisht 50% të naftës së tij nga vendet e Gjirit, një varësi që e ndan me vende të tjera aziatike si Japonia dhe Koreja e Jugut, e cila po shqyrton kufizime çmimesh përballë uljes së furnizimeve.
Ekspertët thonë se përdorimi i terminalit të Detit të Kuq nga sauditët është i pamjaftueshëm për të kompensuar bllokadën e Ngushticës së Hormuzit, e cila ka shtyrë Katarin, Kuvajtin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe të ulin ose ndalojnë prodhimin. Sipas llogaritjeve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, tubacionet ekzistuese mund të trajtojnë maksimumi 4 milionë fuçi në ditë nga 20 milionë fuçi që normalisht kalojnë nëpër Hormuz.
Sigurisht, Saudi Aramco (dhe deri diku kompania emirate) mund të mbështeten në terminalin Yanbu në Detin e Kuq, dhe kjo është edhe arsyeja pse aksionet e saj janë rritur në bursën e Riadit, pasi çmimi në rritje i naftës po rrit bilancin e saj. Megjithatë, kjo masë kufizon, por nuk kompenson ndalimin e eksportit, për të mos përmendur faktin se objektet e saj janë shënjestruar edhe nga dronët iranianë.
Dyshime ka edhe rreth mundësisë së propozimit të Trump për të shoqëruar cisternat e naftës jashtë Gjirit nëpërmjet një sistemi konvoje dhe mbulimit të sigurimit të anijeve. Në afat të mesëm, kufizime të mëtejshme në treg përfshijnë shkatërrimin e vazhdueshëm të infrastrukturës iraniane dhe planin e mundshëm të SHBA-së për të përdorur një forcë tokësore për të pushtuar ishullin Kharg, ku kalon 90% e naftës së Teheranit. Goldman Sachs vlerëson se prodhimi i Iranit është 3.5 milionë fuçi në ditë dhe 0.8 milionë kondensat, që përfaqëson 4% të prodhimit global, afërsisht gjysma e të cilit eksportohet.
Sipas një raporti nga Ziad Daoud i Bloomberg Economics, “as Irani, as Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nuk po tregojnë shenja të lehtësimit të tensioneve”, dhe “rritja në 93 dollarë nuk i pasqyron plotësisht rreziqet e vazhdueshme”. Prandaj, vëren ai, çmimi duhet të rritet në të paktën 108 dollarë për fuçi, duke pasur parasysh se masat e kontrollit të dëmeve, nga përdorimi i terminalit të Detit të Kuq deri te shpresat për një konflikt të shkurtër, janë “jo bindëse”.
