Studimet tregojnë se një koment negativ për dhuratën mund të zgjojë ndjenjë refuzimi, përjashtimi social dhe madje depresion te dhuruesi
Reagimi i keq ndaj një dhurate të marrë mund të shërbejë si nxitës për një sërë emocionesh negative te personi që ia ka dedikuar dhuratën dikujt. Në kontekstin e dhurimit, shkelja e normave shoqërore nënkupton situatat kur marrësit japin vlerësime shprehimisht negative për dhuratën, gjë që potencialisht mund të shkaktojë dëm emocional ose psikologjik te personat që dhurojnë. Natyrisht, një sjellje e tillë hap edhe çështje etike.
Reagimi i keq ndaj dhuratës së marrë nuk është aspak i rrallë
Hulumtimet e fundit tregojnë se reagimi i keq ndaj dhuratës së marrë nuk është aspak i rrallë; madje është befasuese se sa i përhapur është mes njerëzve. Ndërkohë që kërkime të shumta janë përqendruar në rastet kur marrësit janë të pakënaqur me dhuratat, pak vëmendje i është kushtuar dëmit emocional unik që përjetojnë dhuruesit dhe proceseve psikologjike themelore të përfshira në këtë përvojë.
Një studim i shkencëtarëve nga Shanghai International Studies University dhe Shanghai University of Engineering Science e trajton këtë boshllëk nga perspektiva e përjashtimit social dhe shqyrton se si ndjenjat e përjashtimit social te dhuruesit ndryshojnë mes marrëdhënieve të afërta dhe atyre më të largëta.
Shkencëtarët pohojnë se personat që dhurojnë zakonisht investojnë më shumë përpjekje në përzgjedhjen e dhuratave për marrësit e afërt, krahasuar me njerëz më pak të afërt apo më pak të rëndësishëm, çka çon në pritshmëri më të larta për suksesin e dhurimit në marrëdhëniet e ngushta. Në të kundërt, kur dhuruesit marrin reagime negative nga marrës të afërt, ata perceptojnë një nivel më të lartë të shkeljes së pritshmërive, gjë që, nga ana tjetër, kthehet në kërcënim të perceptuar për marrëdhënien dhe zgjon ndjenja më të forta të përjashtimit social sesa në marrëdhëniet e largëta, transmeton Telegrafi.
Nëse reagoni keq ndaj dhuratës së marrë, kjo mund të jetë nxitës për depresion festiv te dhuruesi ose për ndjenjën e përjashtimit social
Rezultatet e tre eksperimenteve mbështesin pretendimet teorike të shkencëtarëve të bazuara në teorinë e shkeljes së pritshmërive. Më tej, ata kanë aplikuar teknologji neuroshkencore (potenciale të lidhura me ngjarjet, ERP) për të përfshirë karakteristikat njohëse të përvojave emocionale të dhuruesve, duke ofruar prova dhe njohuri shtesë mbi ndjenjat e përjashtimit social të tyre. Ky hulumtim kontribuon në një kuptim më të thellë të dëmit emocional që përjetojnë dhuruesit kur dhuratat e tyre nuk vlerësohen, duke theksuar aspektin etik të dhurimit.
Nga perspektiva psikologjike, përvojat pozitive gjatë sezonit të festave shpesh lidhen me një ndjenjë më të madhe të lidhjes shoqërore, me shfaqje emocionesh pozitive dhe me kënaqësi më të lartë nga jeta. Dhurimi i dhuratave gjithashtu mund të krijojë një valë emocionesh pozitive dhe madje të përmirësojë funksionet njohëse, por vetëm kur procesi shkon mirë.
Zgjedhja e dhuratave për njerëzit për të cilët kujdesemi shpesh shoqërohet me pritshmëri të larta. Kur dhurata pritet keq ose shoqërohet me zhgënjim, provat neuroshkencore tregojnë se dhuruesit mund të përjetojnë dhimbje emocionale të ngjashme me refuzimin shoqëror. Prandaj, shprehjet e mirënjohjes janë thelbësore. Edhe kur dhurata nuk e qëllon synimin, falënderimi ndihmon në mbrojtjen e mirëqenies emocionale të dhuruesit. /Telegrafi/
