Komisioni Evropian (KE) e ka miratuar të mërkurën një dokument për reformat brenda Bashkimit Evropian (BE) para zgjerimit të bllokut 27-anëtarësh.
Vendet anëtare u pajtuan që BE-ja të reformohet, në mënyrë që të jetë e gatshme për zgjerimin e radhës, përfshirë në aspektin politik, ligjor dhe financiar.
Në këtë plan, të publikuar pas takimit të Kolegjit të Komisionarëve, përfshihen edhe propozimet për integrim gradual të vendeve të ardhshme anëtare, para se ato të bëhen edhe formalisht vende anëtare të bllokut.
Dokumenti i miratuar do të duhej të kontribuojë në procesin e reformave të brendshme të BE-së, në mënyrë që ajo të jetë me kohë e gatshme për pranimin e anëtarëve të ri. Kjo, sipas BE-së, duhet të shkoj paralelisht me përgatitjen e vendeve kandidate për t’u bërë anëtare.
Dokumenti i Komisionit Evropian analizon edhe implikimet që zgjerimi i ardhshëm i bllokut mund t’i ketë në fushat kryesore politike të saj, prej politikës së përbashkët të jashtme të BE-së, vlerave të përbashkëta, ndryshimeve klimatike, procesit të miratimit të vendimeve, tregut të përbashkët, e deri te buxheti i BE-së.
“BE duhet të thellohet para se të zgjerohet. Duhet të nisim të bëhemi gati për unionin e së ardhmes dhe të shfrytëzojmë zgjerimin si katalizatorë të progresit. E gjithë Evropa ka përfituar nga zgjerimi. Me të BE-ja është bërë tregu më i madh i integruar në botë. Kjo ka hapur kanalet tregtare dhe financiare të cilat kanë siguruar rritje ekonomike si në BE, ashtu edhe në vendet në procesin e zgjerimit. Kjo ka forcuar edhe peshën globale të BE-së”, thuhet në këtë dokument.
Bashkimi Evropian sot ka 27 vende anëtare, ndërsa plani i reformave të brendshme synon ta përgatis për më shumë se 30 vende anëtare në të ardhmen.
Para saktësisht 20 vitesh, më 1 maj të vitit 2004, BE-ja ishte zgjeruar përnjëherë me 10 vende të reja anëtare në valën më të madhe të zgjerimit në histori.
Një vit e gjysmë më vonë në BE u pranuan edhe Bullgaria dhe Rumania, ndërsa më 1 korrik të vitit 2013 edhe Kroacia. Por, ndërkohë nga BE-ja është larguar Mbretëria e Bashkuar.
Në këtë moment në procesin e zgjerimit janë 10 vende. Ato janë gjashtë vende nga rajoni i Ballkanit Perëndimorë – Bosnja e Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Shqipëria, Serbia dhe Kosova, pastaj Turqia, Ukraina, Moldavia dhe Gjeorgjia.
Nëntë prej tyre kanë edhe statusin e vendit kandidatë, ndërsa Kosova mbetet i vetmi vend që ka aplikuar për anëtarësim në BE dhe nuk e ka një status të tillë.
KE-ja kërkon në dokumentin e saj që vendet të cilat e synojnë anëtarësimi në BE, para se të realizojnë atë qëllim, t’i zgjidhin problemet bilaterale që kanë me fqinjët, sepse BE-ja nuk dëshiron të importojë probleme të tilla të pazgjidhura.
Qasja e bazuar në meritat individuale dhe në raportet e mira ndërfqinjësore do të mbeten kushte kyçe në procesin e zgjerimit./rel
