Dolly Parton, këngëtarja, dhe aktorja legjendare amerikane, e konsideruar si mbretëresha e muzikës country, është ndarë nga jeta më 25 gusht në moshën 80-vjeçare.
Lajmi u bë i ditur nga familja e saj përmes një videoje të publikuar në llogarinë zyrtare të Parton në Instagram.
Familja nuk ka bërë të ditur shkakun e vdekjes, duke deklaruar se ajo “u nda nga jeta paqësisht sot në Nashville”.
Njoftimin e bëri nipi i saj, Bryan Seaver, në emër të familjes Parton.
Në nekrologjinë zyrtare, familja e përshkroi trashëgiminë e saj si një jetë të ndritur që do të mbetet frymëzim përmes muzikës, këngëve, humorit, ngrohtësisë dhe mirësisë së saj.
Parton ka pasur probleme shëndetësore gjatë periudhës së fundit.
Në mesin e gushtit, ajo njoftoi se nuk do të mund të merrte pjesë në një aktivitet në Dollywood, pasi vuante nga dehidratimi dhe marramendja.
Shqetësimet për shëndetin e saj ishin bërë publike edhe gjatë vitit 2025, kur Parton njoftoi se nuk do të mund të realizonte një seri prej gjashtë koncertesh në Las Vegas, të planifikuara për dhjetor.
Në atë kohë, ajo kishte thënë se po përballej me disa probleme shëndetësore dhe se mjekët i kishin rekomanduar disa procedura.
Megjithatë, Parton vazhdoi të ishte aktive në projekte artistike.
Gjatë verës së këtij viti, ajo ishte e përfshirë në krijimin e muzikalit për jetën e saj, “Dolly: A True Original Musical”, i cili zhvilloi shfaqjet e para në Nashville, përpara pritshmërive për një kalim në Broadway.
Ajo ishte gjithashtu pjesë e projektit koncertor “Dolly Parton’s Threads: My Songs in Symphony”, ku këngët e saj interpretohen nga artistë të ndryshëm së bashku me orkestra simfonike.
Një karrierë shtatë-dekadëshe
Dolly Parton ndërtoi një prej karrierave më të jashtëzakonshme në historinë e muzikës amerikane, duke kaluar me sukses nga country te pop-i, televizioni dhe kinemaja.
E lindur më 19 janar 1946 në një familje të varfër fermerësh në Tennessee, Parton ishte e katërta nga 12 fëmijë.
Fëmijërinë e saj të vështirë do ta kthente më vonë në frymëzim për disa prej këngëve të saj më të njohura, përfshirë “Coat of Many Colors”.
Ajo nisi të këndonte që fëmijë dhe në moshën 13-vjeçare publikoi këngën e saj të parë.
Pas përfundimit të shkollës së mesme në vitin 1964, u zhvendos në Nashville, ku nisi të punonte si autore këngësh.
Një kthesë e rëndësishme në karrierën e saj erdhi në vitin 1967, kur zëvendësoi Norma Jean si partnere muzikore e këngëtarit Porter Wagoner.
Dyshja pati një seri suksesesh, ndërsa Parton nisi paralelisht të ndërtonte karrierën e saj solo.
Pas largimit nga Wagoner në vitin 1974, Parton u shndërrua në një prej yjeve më të mëdhenj të country-t.
Ndër hitet e saj të hershme ishin “Jolene”, “Joshua”, “Coat of Many Colors” dhe “My Tennessee Mountain Home”.
“I Will Always Love You”, kënga që u bë legjendë
Një prej këngëve më të famshme të Parton ishte “I Will Always Love You”, të cilën ajo e shkroi në vitin 1974 si një lamtumirë për Porter Wagoner.
Kënga arriti vendin e parë në klasifikimet country në dy versione të interpretuara nga vetë Parton, në vitet 1974 dhe 1982.
Por versioni i Whitney Houston, i përfshirë në kolonën zanore të filmit “The Bodyguard” në vitin 1992, e shndërroi këngën në një fenomen global.
Parton ka ruajtur të drejtat e autorësisë së këngës dhe kishte refuzuar më herët një ofertë nga Elvis Presley për ta regjistruar atë.
Vendimi rezultoi shumë i rëndësishëm financiarisht për të pas suksesit të versionit të Houston.
Nga muzika te kinemaja
Në fundin e viteve ’70 dhe gjatë viteve ’80, Parton zgjeroi ndikimin e saj përtej muzikës country.
Ajo u bë një figurë e njohur edhe në televizion dhe në Hollywood.
Në vitin 1980 luajti përkrah Jane Fonda dhe Lily Tomlin në komedinë “9 to 5”, e cila i solli një tjetër hit të madh dhe një nominim për Golden Globe.
Më pas interpretoi në filma si “The Best Little Whorehouse in Texas” dhe “Steel Magnolias”.
Në muzikë, ajo bashkëpunoi me disa prej emrave më të mëdhenj të kohës.
Dueti me Kenny Rogers, “Islands in the Stream”, u shndërrua në një prej këngëve më të njohura të viteve ’80.
Në fund të viteve ’80 dhe gjatë viteve ’90, Parton vazhdoi të ruante lidhjen me rrënjët e saj country dhe bluegrass. Albumet “Trio”, të realizuara me Emmylou Harris dhe Linda Ronstadt, u pritën me sukses dhe fituan vlerësime të rëndësishme.
Një ikonë edhe përtej muzikës
Parton u bë simbol i një historie suksesi nga varfëria drejt famës botërore.
Në vitin 1986 u përfshi në Nashville Songwriters Hall of Fame, ndërsa në vitin 1999 u bë pjesë e Country Music Hall of Fame.
Në vitin 2001 u përfshi në Songwriters Hall of Fame.
Ajo mori Medaljen Kombëtare të Arteve në vitin 2005 dhe nderimin Kennedy Center Honors në vitin 2006.
Në vitin 2022 u përfshi në Rock & Roll Hall of Fame, fillimisht pasi kishte shprehur rezerva se nuk e konsideronte veten një artiste rock.
Një vit më pas publikoi albumin “Rockstar”, ku bashkëpunoi me emra të njohur të muzikës.
Përveç muzikës dhe filmit, Parton u dallua edhe për veprimtarinë e saj filantropike.
Përmes Dolly Parton’s Imagination Library, ajo mbështeti për vite me radhë nismat për nxitjen e leximit dhe edukimit te fëmijët.
Në vitet e fundit, ajo vijoi të ishte aktive në televizion, muzikë dhe projekte të reja.
Albumi i saj i fundit ishte “Rockstar”, publikuar në vitin 2023.
Dolly Parton la pas një trashëgimi që shtrihet për më shumë se shtatë dekada, me mijëra këngë, dhjetëra albume dhe një ndikim që kapërceu kufijtë e muzikës country.
Ajo u nda nga jeta në Nashville, ndërsa familja ka kërkuar që në vend të luleve, donacionet të bëhen për Dolly Parton’s Imagination Library, në mbështetje të nismave të saj për fëmijët.
