Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka paralajmëruar rikthimin në jetën aktive politike pas përfundimit të mandatit më 4 prill, duke ngritur dilema për të drejtat që i takojnë pas largimit nga posti më i lartë shtetëror.
Sipas profesorit të çështjeve juridike Mazllum Baraliu, ligji për presidentin parasheh një sërë beneficionesh për ish-kreun e shtetit. Ndër më kryesoret janë pagesa e përhershme në vlerë prej 70 për qind të pagës aktuale, pasaporta diplomatike, staf mbështetës, zyrë dhe privilegje të tjera protokollare, përfshirë edhe referimin si “president”.
Për pesë vitet e para pas mandatit, këto beneficione përfshijnë edhe mbështetje institucionale më të gjerë, si staf dhe shpenzime për aktivitete publike.
“Benefitet që parashihen në ligjin për presidentin, përsa i përket periudhës pas përfundimit të mandatit, janë saktësisht sipas dispozitave të përcaktuara në ligjin për presidentin, dhe ndër më të rëndësishmet janë që për pesë vitet e para, janë disa beneficione të veçanta që kanë të bëjnë me stafin e presidentit, që kanë të bëjnë me zyrën e presidentit, që kanë të bëjnë me përcjelljen e presidentit apo të presidentes, dhe beneficionet e ngjashme me këtë”, thotë ai.
Megjithatë, sipas Baraliut, ligji nuk jep një përgjigje të prerë në rast se një ish-presidente rikthehet aktivisht në politikë. Ai thekson se ekziston një “vakum ligjor”, pasi nuk është e specifikuar qartë nëse përfshirja politike ndikon në vazhdimin ose jo të këtyre përfitimeve.
Në interpretim juridik, ai nënvizon se çdo gjë që nuk është e ndaluar shprehimisht mund të konsiderohet e lejuar. Por, sipas tij, fryma e ligjit sugjeron që këto beneficione janë menduar për ish-presidentë që nuk janë më aktivë në jetën politike apo publike.
Baraliu thekson gjithashtu se neni 23 i ligjit i jep mundësi ish-presidentes që me kërkesë personale, të heqë dorë nga beneficionet.
“Në ligjin për presidentin, sa i përket kësaj çështjeje dhe pyetjes suaj, ka një heshtje të ligjit, respektivisht një vakum ligjor. Nuk është mirë taksativisht e paraparë nëse fillon apo vazhdon të merret me aktivitete politike në jetën politike presidenti, ish-presidenti apo ish-presidentja, se çfarë duhet të ndërmarrë. Mirëpo, duke u bazuar në parimet ligjore dhe interpretimet e ligjit, diçka që nuk është shprehimisht, në mënyrë ekspresive e ndaluar, nuk do të thotë që është e palejuar”, shton ai.
Përtej aspektit ligjor, ai ngre edhe dimensionin etik. Sipas tij, nuk është e qëndrueshme që një individ të përfitojë njëkohësisht nga beneficionet e ish-presidentit dhe nga ato që burojnë nga angazhimi aktiv politik. Në këtë kuptim, ai vlerëson se një rikthim në politikë do të duhej të shoqërohej me dorëheqje nga këto privilegje, si një akt korrektësie ndaj institucioneve.
“Pikërisht, në qoftë se flasim për një etikë politike, në qoftë se flasim për një korrektësi, drejt shtetit dhe institucionit përkatës dhe Republikës, sigurisht që do të duhej të ndodhte pikërisht kjo. Në rastin, pa marrë parasysh a është apo s’është e rregulluar taksativisht në aktin nënligjor, thjesht do të duhej që dikush që pretendon të merret në mënyrë aktive në politikë, të hiqte dorë nga beneficionet e presidentit, ish-presidentit apo ish-presidentes, sepse në të njëjtën kohë nuk mund të shfrytëzohen beneficionet”, deklaron ai.
Ndërkohë, Vjosa Osmani ka shprehur ambicie edhe për një mandat të dytë presidencial, por deri më tani nuk ka siguruar mbështetjen e ndonjë partie parlamentare në Kuvend.
