Fytyra të lodhura, gra e fëmijë në rrugë, të larguar me forcë nga shtëpitë e tyre.
Historia shqiptare është rikthyer këtë të premte përmes imazheve në Shtëpinë e Kulturës në Prizren përmes një ekspozite të organizuar nga Shoqata “Çamëria”.
Aty u sollën dëshmi vizuale nga trojet shqiptare, me theks të veçantë në Çamëri.
Fotografitë dhe materialet e ekspozuara pasqyrojnë veshjet tradicionale, monumentet, muzetë dhe dëbimet e popullsisë çame, duke sjellë në vëmendje një pjesë të rëndësishme të kujtesës historike.
Mirëpo përse u bë kjo ekspozitë në këtë muaj?
“Me këtë ekspozitë sjellim para publikut dëshmi vizuele dhe dokumente mbi kulturën shqiptare në fokus Çamërinë dhe jo rastësisht kjo ekspozitë është organizuar në muajin dhjetor sepse përkon me ngjarjet e dhjetorit 1944 vit ky i cili përfaqëson një moment ky në historinë e shkeljeve të rënda të drejtave të njeriut në rajonin e Ballkanit me theks të veçantë popullsisë shqiptare të Çamërisë. Në këtë periudhë u bë procesi i spastrimit etnik dhe dëbimit të forcës së popullsisë shqiptare çame nga trojet e saj historike në Çamëri, mijëra civilë, gra, fëmijë të moshuar, u detyruan të largohen nga viset e tyre pa proces ligjor dhe komuniteti çam u privua nga e drejta e shtetesisë dhe e pronës dhe këtu ka të bëjë me shkelje serioze të pronave”, tregoi kryetari i Shoqatës “Çamëria”, Besim Dinolli.
Edhe gazetari Rexhep Rifati cili ka vizituar vendet çame pati disa fjalë për këtë histori.
“Gjatë hulumtimeve, njerëzit ngurojnë shumicën e rasteve për me fol në shqip edhe për me komuniku në shqip. Ne kishim një prift atdhetar të jashtëzakonshëm arbëresh që ka vizituar 840 katune me prejardhje shqiptare. Ka regjistruar, ka fotografu të gjithë folklorin, të folmen ekzistuese shqipe katune, sepse me një veshje të një prifti pak ma lehtë ka depërtu në vendbanime came, por edhe të shqiptarëve në përgjithësi në Greqi”.
E për qytetarët, këto ekspozita të organizuara nga kjo shoqatë janë sensibilizuese për të gjithë.
“Me veprat e tyre dhe punën që kanë bërë sidomos gjatë ekspozitës kanë bërë një afinitet të shoqatës Çamëria me aktivitete mandej edhe me punime të cilat i kaën shfaq në ekspozita tjera. Është një pasuri, është një domethënie që të mendojmë për të kaluarën”, tha Fehmi Murati.
“Edhe populli i Çamërisë ka pas një vuajtje dhe një sakrificë në vitin 1944 dhe prandaj ne duhet të kujtojmë vuajtjet dhe largimin nga trojet e tyre dhe kjo është arsyeja që vijmë në këto ekspozita në shenjë respekti, nderimi dhe solidariteti”, tregoi Nezir Qoqaj.
Kjo ekspozitë nuk është e para e organizuar nga Shoqata Çamëria me degë në Ferizaj.
Kronikë e realizuar nga gazetarja Jona Kelmendi.
