Versioni i rishikuar i këtij Statuti me komentet e Organizatave Joqeveritare dhe shqiptare me Kosovën duhet të kishte përfunduar në tryezën e Miroslav Lajçakut, përfaqësuesit special të Bashkimit Evropian për dialogun mes Kosovës e Serbisë.
Siç mëson “Novosti” nga qarqet diplomatike, me këtë qëllim është organizuar një takim të martën në Beograd, në ambientet e “Aeroklub”, ku kanë marrë pjesë përfaqësues të OJQ-ve serbe dhe shqiptare nga Kosova, misione ndërkombëtare si dhe diplomatë gjermanë.
Atyre iu prezantua drafti i statutit të ardhshëm të Asociacionit, për të cilin mund të bënin komente dhe sugjerime. Pala serbe u përfaqësua nga Milica Andrić Rakić, Jovana Radosavljević, Aleksandar Rapajić, si dhe Aleksandra Spremo nga Beogradi, nga JUKOM.
Dokumenti i përmendur nuk ka për qëllim publikimin, por për t’u bërë pjesë e procesit të negociatave pas kundërshtimeve që janë shprehur, gjegjësisht të negociohet me “Qeverinë e Kosovës dhe atë serbe, e më pas të ndajë atë me një të tretë”, por nuk është specifikuar se me cilin.
Në bazë të Projektstatutit të paraqitur, përfaqësuesit e OJQ-ve, ndër të tjera, kishin dilemë nëse Asociacioni është person juridik apo duhet të jetë organ shtetëror. Ata shprehën frikën e tyre se serbët do të kishin edhe më pak të drejta në bazë të këtij drafti sesa ato që aktualisht u jepen nga Kushtetuta e Kosovës.
Atyre u ka shqetësuar edhe fakti se teksti thekson se gjithçka duhet të jetë në përputhje me kushtetutën e Kosovës dhe Gjykata Kushtetuese atje tashmë ka deklaruar se kjo nuk është në përputhje me aktin më të lartë juridik. Pjesëmarrësit deklaruan gjithashtu se Berlini zyrtar është i hapur për sugjerime.
Më pas, kritikat e paraqitura në takim, sipas një vlerësimi objektiv, duhet të përfshihen në draftin përfundimtar të Statutit të ZSO-së, i cili do të përgatitej nga “Friedrich Ebert” dhe Instituti Evropian për Paqe, dhe i cili përfundimisht do t’i dërgohej Lajçakut për përdorim dhe ofertë të mëtejshme palës serbe dhe asaj shqiptare në dialog.
Dhe këtu vjen pika e grindjes në të gjithë këtë proces. Para së gjithash, pyetja është se si ndodhi që thelbi i Marrëveshjes së Brukselit, përkatësisht Asociacioni, iu la vullnetit të një organizate joqeveritare gjermane, e cila, sipas shumë njerëzve, diskrediton të gjithë procesin, si dhe vetë BE-ja si sponsor i dialogut dhe Lajçak si i dërguar për dialogun. Sidomos duke pasur parasysh se mandatin për këtë detyrë e kanë marrë nga të gjithë anëtarët e BE-së, përfshirë pesë shtete që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës. Tani, i gjithë procesi i hartimit të statutit drejtohet nga një OJQ gjermane, gjegjësisht Berlini, i cili është një nga themeluesit më të zëshëm të Kosovës dhe i cili kërkon që Serbia ta njohë shtetin e Kosovës si kusht për të hyrë në të njëjtën BE.
Më pas, është problematike që në diskutimet për hartimin e një dokumenti me rëndësi jetike për popullin tonë në Kosovë, nuk është ftuar opsioni politik, i cili deri tani ka pikëmbështetje më të fortë në mesin e serbëve në Kosovë, përkatësisht Lista Serbe. Preferencë iu dha drejtuesve të sektorit joqeveritar në viset serbe të Kosovës, të cilët nuk kanë legjitimitet apo ndikim në mesin e bashkatdhetarëve tanë.
Siç raporton mediumi serb, Lajçak duhet të takohet me përfaqësuesit e OJQ-ve serbe dhe shqiptare të cilët “krehën” projekt-propozimin e statutit në Beograd sot në Berlin, në konferencën e Këshillit Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë (ECFR), një organizatë aktualisht e kryesuar nga Carl Bildt. Në panel me Lajçakun fillimisht ishin të ftuar kryenegociatori i Prishtinës, Besnik Bisljimi dhe Sekretari Shtetëror i Ministrisë së Punëve të Jashtme, Nemanja Staroviq. Megjithatë, në minutën e fundit, organizatorët kërkuan që, me kërkesë të Lajçakut, Bislimi dhe Staroviq të mos marrin pjesë në takim, në mënyrë që i dërguari i BE-së “të komunikojë më hapur me përfaqësuesit e sektorit civil”.
