Vonesat në formimin e institucioneve të reja, siç janë Kuvendi dhe Qeveria, kanë një ndikim të dëmshëm mbi sektorin privat dhe zhvillimin ekonomik të vendit. Kështu thotë drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë, Arian Zeka, derisa nënvizon se edhe çështja politike e pazgjidhur ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, vijon të jetë problemi më i madh për vendin tonë.
Zgjedhjet parlamentare në Kosovë u mbajtën më 9 shkurt. Partia e parë nga këto zgjedhje ka dalë Vetëvendosje, e dyta PDK. Ndërsa, LDK e treta dhe koalicioni AAK-Nisma është renditur i katërti. Pas publikimit të rezultatevepërfundimtare, pritet edhe certifikimi i tyre nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve(KQZ).
Në një intervistë për KosovaPress, Zeka thotë se investitorët, si ata të brendshëm ashtu edhe ata të jashtëm, kërkojnë një stabilitet politik dhe një pushtet ekzekutiv dhe legjislativ të qartë për të siguruar një mjedis të favorshëm për investime dhe zhvillim ekonomik.
“Investitorët edhe të brendshëm dhe të jashtëm kërkojnë stabilitet politik, qartësi rregullative dhe kërkojnë një pushtet ekzekutiv, dhe legjislativ me të cilin mund të punojnë, mund t’i ndajnë shqetësimet e tyre dhe tek të cilët mund t’i ofrojnë edhe rekomandimet e tyre ashtu që të njëjtat të mund të përmirësohen ose zbatohen pastaj…Çfarëdo vonese në konstituimin e Kuvendit po edhe krijimit të qeverisë së re do të ishte problematikë edhe për ndërmarrjet e sektorit privat, edhe për ekonominë e vendit në përgjithësi”, thotë Zeka.
Zeka nënvizon po ashtu se çështja politike e pazgjidhur ndërmjet Kosovës dhe Serbisë vazhdon të mbetet një nga problemet kryesore që pengon progresin e Kosovës, duke ndikuar siç thotë ai në zhvillimin e përgjithshëm të vendit dhe të rajonit të Ballkanit Perëndimor.
“Sa i përket cilësisë së raporteve ndërmjet SHBA-ve dhe Kosovës, është thënë nga ana e administratës së kaluar disa herë që cilësia është përkeqësuar, sidomos në periudhën e fundit. ShBA-të nuk kanë kërkuar nga Kosova asgjë më shumë sesa të zbatojë zotimet që ka marrë përgjatë viteve të kaluara, përfshirë marrëveshjen e Ohrit dhe teknikalitetet që kanë derivuar nga marrëveshja. Për të cilat natyrisht, Qeveria e Kosovës dhe shteti i Serbisë nuk kanë qenë shumë të gatshme për t’i zbatuar. Ndajmë të njëjtin mendim me qeverinë e ShBA-ve dhe partnerët tjerë ndërkombëtarë që kjo çështje ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, çështje pazgjidhur vijon të jetë problemi më i madh për Kosovën dhe rrjedhimisht kurrfarë progresi të dukshëm nuk mund të kemi për aq kohë sa një problem i tillë rëndon mbi Kosovën dhe mbi gjitha shtetet e Ballkanit Perëndimor, të cilat në të njëjtën kohë janë në fund të listës së shteteve brenda kontinentit të Evropës për sa i përket nivelit të zhvillimit ekonomik”, thotë Zeka.
Ndërsa, foli edhe për raportet mes ShBA-ve dhe Kosovës. Sipas tij, nuk ka ndonjë risi, udhërrëfim, ose vendim tjetër që mund të ndikojë në raportet ndërmjet ShBA-ve dhe Kosovës.
“Për momentin ka një vazhdimësi të politikave të cilat administrata e mëhershme i ka aplikuar karshi Kosovës. Nuk ka ndonjë risi, udhërrëfim, ose vendim tjetër që mund të ndikojë në raportet ndërmjet ShBA-ve dhe Kosovës. E kemi parë ndoshta edhe në rastin e Bosnjë dhe Hercegovinës, nuk e di sa është e drejtë të të heqim një paralele të tillë. Megjithatë, Departamenti Amerikan i Shtetit ka lëshuar një deklaratë në të cilën dënon veprimet e njërës palë që synon të minojë funksionimin e Bosnjë-Hercegovinës sipas parimeve të Marrëveshjes së Dejtonit. Që do të thotë se, nëse tërheqim një paralele të ngjashme, administrata amerikane mund të ketë të njëjtën qasje edhe ndaj Kosovës, ashtu siç ka aplikuar edhe gjatë viteve të fundit”, thotë Zeka.
Ai gjithashtu kritikom mungesën e një dialogu të efektshëm ndërmjet sektorit publik dhe atij privat, duke përmendur se Oda Ekonomike Amerikane ka dorëzuar te institucionet mbi 70 komente dhe rekomandime ligjore gjatë katër viteve të fundit, por shumë prej tyre sipas tij nuk janë marrë parasysh.
“Oda Ekonomike Amerikane ka vazhduar të jetë aktive në ofrimin e rekomandimeve dhe komenteve për nisma të ndryshme ligjore, si për aktet primare, ashtu edhe për aktet sekondare legjislative. Dialogu publiko-privat nuk ka qenë në nivelin më të kënaqshëm. Përgjatë katër viteve të qeverisë, Këshilli Kombëtar i Ekonomisë dhe Investimeve, është mbledhur vetëm në vitin 2024, dhe atëherë, kur ne kemi konsideruar që po bëhet ndoshta për qëllime elektorale, duke ditur që viti 2024 ka qenë vit parazgjedhor. Tashmë jemi në mars dhe asnjë mekanizëm i dialogimit nuk është mbledhur. Oda Ekonomike Amerikane ka dorëzuar mbi 70 komente ose rekomandime gjatë katër viteve. Fare pak prej këtyre mirë të elaboruara janë marrëparasysh, kjo është për keqardhje”, thotë Zeka.
Përkundër që komuniteti i biznesit kërkoi vazhdimisht nga Qeveria të ketë në prioritet zhvillimin ekonomik dhe njëkohësisht t’u dal në mbështetje bizneseve, ekzekutivi nuk i plotësoi pritshmëritë e tyre. Ani se sekrori privat konsiderohet garancë e zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik.
