Raportet ndërkombëtare vazhdojnë të paraqesin rënie të demokracisë në Serbi.
Sipas raportit Bertelsmann Stiftung, konkretisht Bertelsmann Transformation Index (BTI) 2024, sistemi politik në Serbia vijon të karakterizohet nga roli dominues i presidentit Aleksandar Vučić dhe partisë së tij Serbian Progressive Party.
Megjithatë, pas zgjedhjeve të vitit 2022, në parlament kanë hyrë edhe parti opozitare autentike, duke krijuar një balancë më të gjerë politike.
Megjithëse ekziston kjo prani e opozitës, mbikëqyrja parlamentare ndaj ekzekutivit mbetet e kufizuar, duke dobësuar llogaridhënien demokratike.
“ Institucionet e pavarura si avokati i popullit dhe komisioneri për informacion publik dhe mbrojtjen e të dhënave personale po përballen me rënie të ndikimit të tyre”, thuhet në raport.
Të drejtat e pakicave në përgjithësi respektohen sipas kushtetutës, e cila e përcakton Serbinë si shtet multikulturor. Megjithatë, media vazhdon të përballet me sfida serioze në aspektin e pavarësisë dhe pluralizmit. Sistemi gjyqësor mbetet i ndikuar nga politika dhe vuan nga korrupsioni, nepotizmi dhe mungesa e efikasitetit, ndërsa shumë skandale korrupsioni shpesh nuk hetohen apo ndëshkohen.
Në planin ekonomik, papunësia mbetet e lartë dhe një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve punojnë në ekonominë informale ose në kushte të pasigurta. Pabarazia në të ardhura është e theksuar, me një pjesë të madhe të popullsisë në rrezik varfërie dhe përjashtimi social. Rritja e ngadaltë ekonomike vazhdon të jetë problem, pasi të ardhurat nuk po afrohen me mesataren e European Union.
Ndërkohë, sektori publik konsiderohet i fryrë dhe joefikas, ndërsa ndërmarrjet shtetërore mbeten nën kontroll të fortë politik, duke treguar një rol të vazhdueshëm të madh të qeverisë në ekonomi.
Përmbledhje e shkurtër e te gjeturave të raportit
Pushteti në Serbi dominohet nga presidenti dhe partia në pushtet.
Demokracia ka dobësi: kontroll i kufizuar parlamentar, media jo plotësisht të lira dhe gjyqësor i ndikuar politikisht.
Korrupsioni dhe nepotizmi janë probleme serioze.
Ekonomia ka sfida: papunësi, varfëri dhe pabarazi të lartë.
Shteti ka rol të madh në ekonomi dhe ndërmarrjet publike kontrollohen politikisht.
Inflacioni është rritur ndjeshëm vitet e fundit.
Borxhi publik dhe financat janë nën kontroll me rregulla të reja fiskale.
Çështja e Kosovës mbetet e hapur dhe pa zgjidhje.
