Kur filloi lufta Rusi-Ukrainë në vitin 2022, organet ndërkombëtare sportive dhe kulturore vepruan me shpejtësi.
FIFA dhe UEFA i ndaluan ekipet ruse nga garat brenda pak ditësh, dhe Konkursi i Këngës në Eurovision e përjashtoi Rusinë tërësisht. Në atë kohë, zyrtarët thanë se vendimet pasqyronin një përgjegjësi të përbashkët për të mbështetur vlerat universale.
Dy vjet më vonë, ndërsa një komitet i OKB-së zbulon se Izraeli po kryen gjenocid në Gaza, të njëjtat institucione po veprojnë me kujdes.
Votat për pezullimin e Izraelit, si nga futbolli ashtu edhe nga Eurovision, janë shtyrë, zyrtarisht për shkak të situatës aktuale në Lindjen e Mesme – një hezitim që përkoi me një plan armëpushimi që po ndiqej, shkruan Anadolu.
Për Raportuesen Speciale të OKB-së për të Drejtat Kulturore, Alexandra Xanthaki, ky paralajmërim i papritur nxjerr në pah një mospërputhje shqetësuese.
“Nuk mund të vazhdojmë punën si zakonisht dhe sportet nuk mund të pretendojnë se nuk kanë pse të marrin një qëndrim. Kur flasim për gjenocidin në Gaza, nuk i referohemi gjeopolitikës. Ne i referohemi njërës prej vlerave të pakta që të gjithë si njerëzim kemi rënë dakord t’i respektojmë”, tha Xanthaki për Anadolu.
Qëndrimi i saj është në kundërshtim me atë të Presidentit të FIFA-s, Gianni Infantino, i cili kohët e fundit tha se “FIFA nuk mund t’i zgjidhë problemet gjeopolitike”, duke theksuar në vend të kësaj rolin e organizatës në “promovimin e futbollit në të gjithë botën duke shfrytëzuar vlerat e tij unifikuese, arsimore, kulturore dhe humanitare”.
Xanthaki argumentoi se ky qëndrim rrezikon të ngatërrojë neutralitetin me indiferencën.
Kontrasti është i dukshëm edhe në veprim. Infantino ishte ai që deklaroi se “futbolli është plotësisht i bashkuar në solidaritet” kur FIFA dhe UEFA pezulluan Rusinë pas luftës së saj në Ukrainë.
Ky model shtrihet përtej sporteve. Organizatorët e Eurovisionit e ndaluan Rusinë të merrte pjesë brenda pak ditësh nga sulmi i saj ndaj Ukrainës dhe nuk e kanë rishikuar kurrë vendimin. Megjithatë, këtë vit, ndërsa u shtuan thirrjet për të pezulluar Izraelin nga konkursi, organi drejtues i eventit e shtyu një vendim.
Xanthaki kritikoi hezitimin për të votuar për pezullimin e Izraelit nga organet ndërkombëtare kulturore dhe sportive, duke thënë se vonesat dërgojnë një mesazh të rrezikshëm.
Ajo bëri gjithashtu një dallim midis përfaqësimit shtetëror dhe pjesëmarrjes individuale.
Si shembull, ajo përmendi Lojërat Olimpike, ku atletëve rusë u lejohej të garonin me status neutral – pa flamurin, himnin apo simbolet e tyre kombëtare – një model që ajo tha se mund të zbatohej edhe në rastin e Izraelit.
Xanthaki paralajmëroi se mosveprimi rrezikon të normalizojë pandëshkueshmërinë për mizoritë e ardhshme.
