Njohësit e fushës së drejtësisë, në Kosovë vonesën e dekretimit të kryeprokurorit të shtetit nga ana e presidentes Vjosa Osmani, e lidhin me pritjen e vendimeve dhe parashtresave që kanë bërë kandidatët e tjerë që kanë marr pjesë në atë konkurs.
Ata theksojnë se është shumë e rëndësishme për shtetin që sa më parë të ketë Kryeprokurorin e rregullt dhe jo ushtrues detyre.
Gzim Shala, hulumtues në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), kanë thënë se në konkursin për Kryeprokuror të shtetit ka pasur mungesë të konsiderueshme të integritetit të procesit.
Sipas tij, në atë kohë kanë qenë se ky proces të kthehet në pikën zero dhe të mosrekomandohet asnjë kandidat për dekretim te presidentja.
“Raporti i Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD) dhe organizatave të tjera të shoqërisë civile theksonte mungesë të konsiderueshme të integritetit të procesit për përzgjedhjen e Kryeprokurorit të ri të shtetit dhe në atë kohë rekomandonin që procesi për Kryeprokurorin të shtetit të kthehet në pikën zero dhe të mos rekomandohet as një kandidatë për dekretim tekë presidentja. Ndër të tjera ishte edhe ndryshimi i rregullores në aspektet të caktuar të cilat sqarohen edhe në raport. Realisht tani më e pamë se Këshilli Prokurorial i Kosovës tentoj që pa konsultim publikë ta zhvilloj dhe ta miratoj rregulloren për përzgjedhjen e Kryeprokurorit”.
Ai theksoi se sistemit Prokurorial i nevojitet një Kryeprokuror i zgjedhur në mënyrë të rregullt, por sipas tij, në këtë rast është më e rëndësishme që emri i kryeprokurorit të dal nga një proces që nuk është i kontestuar.
“Realisht ligji ushtruesit të detyrës ja njehë të gjitha kompetencat që i ka edhe Kryeprokurori i shtetit, kjo është nëse mund të themi se cilat janë kompetencat ligjorë të ushtruesit të detyrës së Kryeprokurorit të shtetit. Mirëpo prapë se prapë sistemit Prokurorial i nevojitet një Kryeprokuror i rregullt i shtetit i zgjedhur në mënyrë të rregullt për shkak se ai e ka parasysh edhe vizionin për sistemin prokurorial”.
Ai tha se mosdekretimi i Kryeprokurorit nga presidentja është bërë për shkak se ajo ka pritur vendime të ndryshme që kanë të bëjnë me procesin e përzgjedhjes.
“Realisht do të thotë që presidentja ka pritur për vendime të ndryshme deri sa është marr për të mos nxjerr një vendim për dekretimin e Kryeprokurorit të Shtetit dhe ndoshta është në vlerësimin e presidentes se si do të veproj për këtë çështje”.
Edhe profesori universitar, Mazllum Baraliu, ka thënë se vonesat në dekretimin e Kryeprokurorit nga presidentja janë duke u bërë për shkak të pritjes së vendimeve nga ankesat.
“Ajo është duke e pritur vendimin me që ka parashtresa të caktuara të disa nga kandidatët që kanë bashkëpjesëmarrje, kanë marr pjesë bashkë më kandidatin në fjalë për kryeprokuror, që të kryhen ato procedura. Njëra prej tyre është si duket edhe në Gjykatën Kushtetuese. Është për t’u çuditur dhe befasuar pse Gjykata Kushtetuese edhe pas po thuajse një viti nuk ka gjetur kohë që ta trajtoj atë çështje dhe ta jap mundësin që presidentja e vendit ta kryej funksionin e saj kushtetues”, tha ai për EO.
Ai tha se në mungesë të Kryeprokurorit të shtetit, sipas vlerësimeve nga jashtë, ka rënë numri i hetimeve.
Sipas tij, KPK-ja dhe KGjK-ja vendosin për çështje të caktuara, që mund të jenë në interesin e tyre apo të anëtareve të tyre dhe grupacioneve të caktuara.
“Nuk e di disponimin e tyre por unë mendoj që është evidente që tash për tash kemi një strukur të Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK), madje edhe të Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGjK). Sipas vrojtimeve, vlerësimeve nga jashtë që bëhen serioze të cila kanë një përmbyllje hermetike brenda vetës, vendosin për çështje të caktuara që mbase janë edhe në interesin e tyre, ose të anëtareve të tyre dhe grupacioneve të caktuara në prioritet dhe nepotizëm. Kanë krijuar, mbase një atmosferë që më tepër mund të quhet në teori dhe praktik si atmosferë e një institucioni të rëndësishëm korporative se sa që është atmosferë demokratike e cila me ligjin përkatës i rregullon marrëdhëniet në mesë anëtarëve të këtij grupi të rëndësishëm”.
