Çmimet e energjisë elektrike pritet të rriten në vitin 2026.
Kjo pasi nga 1 janari, Bashkimi Evropian do të fillojë të zbatojë mekanizmin e ri të taksës së karbonit (Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM).
Kësisoj, duke imponuar tarifa të reja për produktet që importohen nga vende të treta, përfshirë Kosovën, nëse ato janë prodhuar duke përdorur energji që gjeneron emetime të larta të dioksidit të karbonit CO₂.
Sipas njohësit të ekonomisë, Safet Gërxhaliu kjo do të jetë një sfidë për e re për vendin, pasi pritet të goditen shumë sektorë në vend.
“Defintivisht do të pritet rritja e çmimit të energjisë elektrike, po besoj edhe fillimi i kësaj direktive do të jetë një momentum i ri që të ndikojë në rritjen e çmimit të energjisë elektrike, një çmim që do të godas sektorin prodhues, do ta ulë konkurrencën e produkteve ‘Made Kosova’”, tha ai.
E sipas Gërxhaliut, në vend ka mungesë të informimit për fillimin e zbatimit të kësaj direktive të Bashkimit Evropian.
“Është brengosëse heshtja e institucioneve, disa vende të rajonit kanë konferenca seminare e sompozume shkencore si të jenë me biznesin, si ta mbështesin biznesin, e nuk i kuptojnë efektet e dëmshme që mund t’i ketë kjo direktivë, do të jetë e goditur industria e metalit, e përpunimit të plehrave e shumë prodhime të tjera”.
Por çka është kjo taksë që BE do të vendosë?
“Taksa ndaj karbonit është një pagesë për çdo tonë të dioksidit të karbonit të imtuar nga djegia e lëndëve fosile. Qëllim është me nxit kursimin e energjisë dhe kalimin në burime tjera të pastra apo alternative të energjisë elektrike. Efekti i kësaj është që një vend si është Kosova që kryesisht bazohet në prodhim e energjisë nga lingniti, çdo çmim i vendosur ndaj karbonit do të rezultoj në rritjen e çmimit të energjisë”, deklaroi Sami Makolli, profesor i mjedisit.
Televizioni ka dërguar pyetje edhe tek Zyra e Rregullatorit të Energjisë Elektrike, se a pritet të rriten çmimet e energjisë elektrike nga janari, por nuk ka marrë përgjigje.
Mirëpo muaj më parë, Kryesuesi i Bordit të Zyrës së Rregullatorit të Energjisë, Ymer Fejzullahu, kishte bërë të ditur se me hyrjen në fuqi të taksave ndaj dioksid karbonit pritet të shtrenjtohet energjia elektrike.
Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, vetëm në muajin shtator, çmimi i energjisë elektrike është rritur me 17,4% krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar .
