Çmimet globale të naftës u rritën ndërsa Irani vazhdon të nisë sulme në të gjithë Lindjen e Mesme në përgjigje të sulmeve të vazhdueshme nga SHBA-të dhe Izraeli.
Nafta e papërpunuar Brent, pika referuese globale për çmimet e naftës, u rrit me 10% duke arritur në më shumë se 82 dollarë për fuçi të hënën, përpara se të ulej pasi të paktën tre anije u sulmuan pranë Ngushticës së Hormuzit gjatë fundjavës.
Irani ka paralajmëruar anijet të mos kalojnë nëpër rrugën ujore vendimtare në jug të vendit, përmes së cilës transportohet rreth 20% e naftës dhe gazit në botë.
Transporti ndërkombëtar detar pothuajse ka ndaluar në hyrje të ngushticës, me analistët që paralajmërojnë se një konflikt i zgjatur mund t’i rrisë çmimet e energjisë edhe më shumë, shkruan BBC, transmeton KosovaPress.
Qendra e Operacioneve Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) tha se dy anije ishin goditur dhe një “predhë e panjohur” u raportua se “shpërtheu shumë afër” një të trete.
Pas rritjes fillestare, nafta e papërpunuar Brent ra përsëri në 79 dollarë për fuçi, ndërsa nafta e tregtuar në SHBA u rrit me rreth 7.6% në 72.20 dollarë.
“Tregu nuk është në panik”, tha për BBC-në Saul Kavonic, kreu i kërkimit të energjisë në MST Marquee. “Ka më shumë qartësi se deri më tani, infrastruktura e transportit dhe prodhimit të naftës nuk ka qenë një objektiv kryesor nga asnjëra palë”, shtoi ai.
“Tregu do të jetë në pritje të shenjave se trafiku përmes Ngushticës së Hormuzit do të rikthehet, gjë që do të bënte që çmimet e naftës të binin përsëri.”
Por disa analistë kanë paralajmëruar se mund të kalojë 100 dollarë në rast të një konflikti të zgjatur, i cili mund të ketë një efekt të mëtejshëm në inflacion dhe normat e interesit.
Robin Mills, drejtor ekzekutiv në kompaninë konsulente Qamar Energy me seli në Dubai dhe ish-ekzekutiv në gjigantin e naftës Shell, tha: “Rritja e çmimeve do të ndihet pothuajse menjëherë sepse edhe tregtarët e naftës po i ndjekin shumë lajmet”.
“Për momentin, çmimet e naftës nuk janë veçanërisht të larta, ato janë ende nën nivelin ku ishin edhe dy vjet më parë, kështu që ende nuk jemi në një krizë të plotë nafte.”
Të dielën, grupi i vendeve prodhuese të naftës Opec+ ra dakord të rrisë prodhimin e tyre me 206,000 fuçi në ditë për të ndihmuar në zbutjen e çdo rritjeje të çmimeve, por disa ekspertë dyshojnë se kjo do të ndihmojë shumë.
Edmund King, president i AA-së, paralajmëroi se ndërprerja mund të rrisë çmimet e benzinës në të gjithë botën.
“Trazirat dhe bombardimet në të gjithë Lindjen e Mesme me siguri do të jenë një katalizator për të prishur shpërndarjen globale të naftës, gjë që në mënyrë të pashmangshme do të çojë në rritje të çmimeve”, tha ai.
“Madhësia dhe kohëzgjatja e rritjes së çmimit të pompës varet nga sa zgjat konflikti”.
Subitha Subramaniam, kryeekonomiste dhe drejtuese e strategjisë së investimeve në Sarasin & Partners, tha se nëse çmimet e naftës mbeten të larta për një periudhë të qëndrueshme: “Do të fillojnë të ndikojnë në çmime të tjera, të tilla si ushqimi, bujqësia, mallrat industriale dhe kjo do të ndikojë vërtet në inflacion.”
Ritmi i inflacionit është ngadalësuar në Mbretërinë e Bashkuar, duke çuar në uljen e interesave nga Banka e Anglisë.
Subramaniam sugjeroi që Banka mund të zgjedhë t’i lërë normat e interesit të pandryshuara në 3.75% për momentin, pavarësisht sinjaleve të fundit se mund të bëhen ulje të mëtejshme.
“Do të thoja se, bazuar në atë që dimë sot, ky konflikt nuk ka gjasa të zhduket gjatë javës ose dy javëve të ardhshme, nuk do ta dimë vërtet ndikimin e jetëgjatësisë në tregjet e energjisë, si dhe në transportin detar”, tha ajo.
