Por çfarë është Donbasi dhe sa i rëndësishëm është roli i tij në luftën e vazhdueshme mes Rusisë dhe Ukrainës?
Ngjarjet e vitit 2014 janë vendimtare për situatën e sotme. Në atë kohë, rebelët e mbështetur nga Rusia kishin kapur ndërtesat qeveritare dhe qytete në të gjithë Ukrainën lindore. Luftimet intensive lanë pjesë të Luhanskut dhe Donetsk, në rajonin e Donbasit, në duart e separatistëve të mbështetur nga Rusia.
Rusia gjithashtu aneksoi Krimenë nga Ukraina në vitin 2014, në një veprim që ngjalli dënime globale.
Zonat e kontrolluara nga separatistët në Donbas u bënë të njohura si Luhansk dhe Republika Popullore e Donetskut, por qeveria ukrainase në Kiev pohon se të dy rajonet janë, në fakt, të pushtuara nga Rusia. Republikat e vetëshpallura nuk njihen nga asnjë qeveri, përveç Rusisë dhe aleatit të saj të ngushtë Sirinë. Qeveria ukrainase refuzon të bisedojë drejtpërdrejt me asnjërën nga republikat separatiste.
Gjuha rreth konfliktit është shumë e politizuar. Qeveria ukrainase i quan forcat separatiste “pushtues” d. Media ruse i quan forcat separatiste “milici” dhe pohon se ata janë vendas që mbrojnë veten kundër qeverisë së Kievit, shkruan CNN, përcjell teve1.info
Më shumë se 14,000 njerëz kishin vdekur në konfliktin në Donbas midis vitit 2014, përpara pushtimit rus të Ukrainës në fund të shkurtit. Ukraina tha se 1.5 milion njerëz u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre gjatë asaj periudhe, ku shumica qëndruan në zonat e Donbasit që ishin ende nën kontrollin e Ukrainës dhe rreth 200,000 u zhvendosën në rajonin e gjerë të Kievit.
Separatistët në Donbas kanë pasur mbështetje të konsiderueshme nga Moska, me zyrtarët e SHBA-së, NATO-s dhe ukrainasve që thonë se qeveria ruse i furnizon separatistët, u siguron atyre mbështetje këshillimore dhe inteligjencë dhe ngulit oficerët e saj në radhët e tyre.
Moska gjithashtu ka shpërndarë qindra mijëra pasaporta ruse për njerëzit në Donbas vitet e fundit. Përpara pushtimit, zyrtarët dhe vëzhguesit perëndimorë kishin akuzuar presidentin rus, Vladimir Putin se po përpiqej të vërtetonte fakte në terren duke natyralizuar ukrainasit si qytetarë rusë, një mënyrë de facto për të njohur shtetet e shkëputura.
Putin ka akuzuar prej kohësh Ukrainën për shkelje të të drejtave të rusëve etnikë dhe rusishtfolësve në Ukrainë, dhe në javët para pushtimit ai pretendoi se në Donbas po kryhej “gjenocid”.
Ashtu si në vitin 2014, rajoni edhe një herë qëndron në qendër të konfliktit ushtarak dhe gjeopolitik.
