Më 21 korrik, Parlamenti votoi me 125 vota pro dhe asnjë kundër në favor të një mocioni që kërkon që Këshilli i Evropës të pastrojë Shqipërinë dhe Kosovën nga pretendimet për trafik organesh.
Mbështetësit thanë se një veprim i tillë do të ndihmonte në normalizimin e marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë.
“Ky problem (pretendimet për mbledhjen e organeve) duhet të përfundojë herët a vonë, në mënyrë që njerëzit të gjejnë fuqinë për t’u pajtuar dhe për të jetuar së bashku, duke shëruar plagët e së kaluarës”, thuhet në rezolutë.
Në vitin 2011, Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës miratoi një rezolutë që kërkonte një mision të Bashkimit Evropian në Kosovë për të hetuar “krimet e luftës dhe trafikimin e organeve”, në Kosovë dhe Shqipëri.
Në atë rezolute përmendeshin pretendimet se luftëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, tashmë të shpërbërë, kanë trafikuar organe njerëzore të marra nga të burgosurit, kanë vrarë serbë dhe bashkëkombas shqiptarë etnikë si në Kosovë, ashtu edhe në Shqipëri.
“Indikacione të shumta duket se konfirmojnë se, në periudhën menjëherë pas përfundimit të konfliktit të armatosur, përpara se forcat ndërkombëtare të merrnin kontrollin e rajonit dhe të rivendosnin një pamje të rendit dhe ligjit, disa të burgosurve iu morën organet nga një klinikë në territorin shqiptar… dhe u dërguan jashtë vendit për transplantim”, thuhej në rezolutë.
Rezoluta bazohej në një raport të vitit 2010 nga senatori zviceran Dick Marty, një hetues i Këshillit të Evropës, i cili thoshte se ”UÇK-ja ishte përgjegjëse për vdekjen e qindra serbëve, romëve dhe shqiptarëve etnikë të dyshuar për bashkëpunim me serbët gjatë luftës së Kosovës 1998-1999”.
Raporti i Martyt konkludoi gjithashtu se ka pasur raste kur disa nga të burgosurit janë vrarë në mënyrë që organet e tyre të shiten në tregun e zi ndërkombëtar. Një “shtëpi e verdhë” në një rreth të Shqipërisë veriore besohej se shërbente si një klinikë për ”marrjen e organeve”, të cilat tërhoqën vëmendjen e medias ndërkombëtare.
Pas një hetimi mbi dy vjet e gjysmë, një prokuror special i Bashkimit Evropian në vitin 2014 tha se ai kishte “indikacione se deri në 10 të burgosur u vranë për t’u hequr nga organet e tyre për trafik të paligjshëm dhe shitje në treg, të zinj gjatë luftës”.
Megjithatë, prokurori tha se nuk kishte prova të mjaftueshme për të akuzuar ndonjë nga krimet e supozuara.
Mocioni i miratuar nga ligjvënësit shqiptarë thoshte se ”pretendimet në raportin e Marty-t mbetën të pabazuara, të paprovuara dhe të pabazuara në prova dhe fakte dhe për rrjedhojë duhet të konsiderohen si të tilla nga institucionet kombëtare dhe ndërkombëtare”.
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama e quajti raportin e Martyt “monstruoz” dhe shtoi se ”UÇK-ja nuk mund të konsiderohej një njësi kriminale terroriste që merret me trafikun e organeve”.
Raporti ishte gjithashtu baza për një ndryshim në Kushtetutën e Kosovës që themeloi një gjykatë speciale për të ndjekur penalisht ish-udhëheqësit e UÇK-së për krime lufte.
Që nga viti 2020, një gjykatë për krimet e luftës e mbështetur nga BE-ja, dhomat e specializuara të Kosovës dhe një prokuror i lidhur me seli në Hagë, kanë arrestuar pesë ish-udhëheqës të UÇK-së, përfshirë ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi dhe ish-kryetarin e parlamentit Kadri Veseli.
Më shumë se 13 000 persona, kryesisht shqiptarë etnikë, vdiqën gjatë luftës midis UÇK-së dhe forcave ushtarake serbe, përpara se një fushate bombardimi 78-ditore të NATO-s për ta detyruar Serbinë të tërhiqte trupat e saj dhe t’ia dorëzonte kontrollin OKB-së dhe NATO-s.
Kosova shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008.
SHBA dhe shumica e Perëndimit e njohin atë, por Serbia, e mbështetur nga aleatët, Rusia dhe Kina, ende jo./kp
