Autore: Adea Mustafaj
Janë foto të cilat tregojnë krime të bëra në Çmarëri në vite 1943-1945.
E në Ditën Botërore të Kujtimit të Viktimave të Gjenocidit, Shoqata “Çamëria” në Kosovë, kujtoi sakrificën e shqiptarëve çamë, të cilët përgjatë këtyre viteve u përballën me spastrime etnike, shpëngulje me forcë dhe shkelje të të drejtave të njeriut.
Në plan të tyre, ata njoftuan se kanëedhe botimin e një libri dhe dokumentari për çamët.
“Synimi jonëështë që përmes këtij libri, këtij dokumentari që në rrugët në vazhdim në Amerikë dhe Bruksel të kem me shku me një material se çfarë bëhet, çfarë kërkohet për çamët, çfarë të drejta janë të mohume të tyre, që edhe 81 vite janë jashtë shtëpisë dhe nuk mirret kush. Dhe është një e harrume. Ne mundohemi ta rikujtojmë, ta bëjmë kulturen që të jetë sa më gjatë deri në rikthimin e tyre në pronat e veta dhe njohës së gjenocidit qëështë bërë në vitet 43-44 kryesisht”, tha Besim Dinolli – kryetar i shoqatës.
Këto iniciativa, kryetari i shoqatës tregoi se po priten shumë mirë nga shqiptarët në Çamëri.
Por edhe me një habi të cilët Dinolli e shpjegon.
“Ata pak habiten. Thonë në Kosovë nuk ka çam. Është një numër i vogël. Po ne jemi të gjithë çam, në atë kuptimin e hekës. Dhe na i patëm afër po thuajse të njejta probleme se qysh i patën ata. Neve na përzun, na digjën, na vrajtën dhe kush ma mirë se ndiejm çka do të thotë të largohet nga shtëpia, të vritesh dhe të mos jep përgjegjësi kërkush për jetë të njerëzve duke mos i konsideruar nga fëmijët, foshnjët e deri në pleq të moshuar”, tha ai.
Kjo shoqatë e cila dega kryesore e ka në Ferizaj, thotë se kryesisht funksion me të hyra vetanake.
Ndihma financiare vjen sipas Dinollit, edhe nga degët që i kanë në Gjermani, Zvicër, Belgjik, Austri, Francë.
E nga komuna përkrahen vetëm herë pas here.
“Financohemi nga anëtarësia, kryesisht dega e Ferizajit. Në pjesë tjera nuk kemi marrë anëtarsi vetëm në degën e Ferizajit, e kanë shpreh anëtarsia vetë qëllimin se na gjithë vetë i kemi bo shpenzimet tona. Herë pas herëve kryetari i komunës na ka përkrah me autobus, ndonjë drek që na ka përkrah dhe është i hapur për të na përkrah”, u shpreh Dinolli.
Nga qershori i vitit 1944 deri në mars të vitit 1945, mijëra shqiptarë të Çamërisë përjetuan një gjenocid të ashpër nga forcat greke, ku rreth 5 mijë shqiptarë të Çamërisë, humbën jetën nga masakrat dhe nga vuajtjet.
Si pasojë e masakrave u spastrua etnikisht një popullsi prej 35.000 banorësh, shqiptarë myslimanë të Çamërisë, që u vendosën kryesisht në Shqipëri si refugjatë.
E për këtë, 27 qershori u shënua si “Dita e gjenocidit ndaj shqiptarëve të Çamërisë nga shovinistët grekë”.
